Perezida Trump Yatunguye Isi Atangaza ko Yagiranye Ibiganiro n’Umutwe wa Hezbollah
Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, yatangaje ko yagiranye ibiganiro n’umutwe wa Hezbollah wo muri Liban, usanzwe ushyigikiwe na Iran, agamije gushaka uburyo imirwano hagati y’uyu mutwe na Israel yahagarara burundu.
Iyi nkuru yateje impaka nyinshi ku rwego mpuzamahanga, cyane cyane kubera ko Amerika isanzwe ifata Hezbollah nk’umutwe w’iterabwoba, ibintu byatumye abayobozi bayo bamaze imyaka myinshi birinda kugirana na wo ibiganiro byeruye cyangwa bitaziguye.
Mu butumwa yatangaje, Perezida Trump yavuze ko yagiranye ibiganiro byiza na Minisitiri w’Intebe wa Israel, Benjamin Netanyahu, ndetse anaganira n’impande zihagarariye Hezbollah ku kibazo cy’umutekano muri Liban.
Trump yavuze ko impande zombi zagaragaje ubushake bwo kugabanya ubushyamirane no guhagarika ibikorwa bya gisirikare byashoboraga gukomeza gukaza umwuka mubi mu karere.
Yagize ati:
“Nagiranye ibiganiro byiza na Minisitiri w’Intebe wa Israel, Benjamin Netanyahu, kandi nta ngabo zizoherezwa i Beirut. Nanaganiriye na Hezbollah, bemera ko kurasa bihagarara.”
Aya magambo agaragaza ko Amerika iri gushyira imbaraga mu gushaka inzira za dipolomasi zigamije gukumira ko intambara yo muri Liban yakomeza kwaguka no guteza umutekano muke mu Burasirazuba bwo Hagati.
Nubwo ubuyobozi bwa Amerika butaratangaza mu buryo burambuye uko ibyo biganiro byagenze, amakuru yatangajwe n’ibitangazamakuru mpuzamahanga, birimo Reuters, agaragaza ko ubutumwa bwa Hezbollah bwanyujijwe ku buyobozi bwa Liban.
Amakuru ava mu nzego za Leta ya Liban avuga ko Perezida w’Inteko Ishinga Amategeko y’icyo gihugu yagize uruhare rukomeye mu kugeza ubutumwa bwa Hezbollah ku ruhande rwa Amerika.
Nk’uko ayo makuru abivuga, Hezbollah yagaragarije Amerika ko yiteguye guhagarika ibitero igaba kuri Israel, ariko ikan asaba ko Israel na yo yahagarika ibitero byo mu kirere n’ibindi bikorwa bya gisirikare byibasira Beirut n’utundi duce twa Liban.
Abasesenguzi bavuga ko ibi biganiro bishobora kuba byaranyuze mu buryo bw’abahuza, aho impande zirebwa n’iki kibazo zitahuriraga ku meza amwe y’ibiganiro, ahubwo ubutumwa bugatambutswa n’abahuza ba dipolomasi.
Ku nshuro ya mbere mu mateka ya vuba, Perezida wa Amerika yatangaje ku mugaragaro ko yagiranye ibiganiro n’umutwe wa Hezbollah. Ibi ni ibintu bitari bisanzwe kuko kuva mu myaka yashize Amerika yashyize Hezbollah ku rutonde rw’imitwe y’iterabwoba, ikayifatira ibihano ndetse ikanabuza abaturage bayo n’inzego zayo kugirana na yo ubufatanye.
Abasesenguzi mu bya politiki mpuzamahanga bavuga ko kuba Washington yemeye gukoresha inzira y’ibiganiro, nubwo yaba ari mu buryo butaziguye, bishobora kuba ikimenyetso cy’uko ikibazo cy’umutekano muri Liban n’akarere kose kigeze ku rwego rusaba uburyo bushya bwo kugikemura.
Politiki ya Amerika muri iki gihe isa n’ishingiye ku ntego eshatu z’ingenzi:
- Kurinda umutekano wa Israel
Amerika ikomeje gushimangira ko Israel ifite uburenganzira bwo kwirwanaho igihe ihanganye n’ibitero biyiturukaho. Ni yo mpamvu Washington ikomeje kuba umufatanyabikorwa wa hafi wa Israel mu bya gisirikare no mu bya dipolomasi.
- Kwirinda ko intambara yaguka mu karere
Ubuyobozi bwa Trump bushaka gukumira ko amakimbirane hagati ya Israel, Hezbollah na Iran ahinduka intambara yagutse yakwibasira ibihugu byinshi byo mu Burasirazuba bwo Hagati.
- Guteza imbere inzira y’ibiganiro
Nubwo Amerika ikomeje gufata Hezbollah nk’umutwe w’iterabwoba, hari ibimenyetso byerekana ko ishobora kwemera gukoresha inzira z’abahuza kugira ngo habeho agahenge no kugabanya imirwano, igihe bibaye ngombwa mu kurengera inyungu z’umutekano w’akarere.
Iran ni cyo gihugu gifatwa nk’umuterankunga mukuru wa Hezbollah mu bya gisirikare, mu myitozo no mu bikoresho. Tehran yakomeje kuvuga ko ibikorwa bya gisirikare bikorerwa Hezbollah bishobora guhungabanya amasezerano y’agahenge yari amaze igihe aganirwaho hagati y’impande zitandukanye.
Ku ruhande rwa Iran, abayobozi bayo bakomeje gusaba ko habaho igisubizo cya politiki aho gukomeza gukoresha ingufu za gisirikare, bavuga ko intambara ishobora gukomeza guteza umutekano muke mu karere kose.
Nubwo hatarashyirwaho amasezerano ya nyuma hagati y’impande zose zirebwa n’iki kibazo, amagambo yatangajwe na Perezida Trump agaragaza ko hari intambwe zimwe zamaze guterwa mu rwego rwo kugabanya ubushyamirane.
Abakurikirana ibya politiki mpuzamahanga bavuga ko, niba impande zose zikomeje kubahiriza ibyo zemeye muri ibi biganiro, bishobora gutanga icyizere cyo kugabanya imirwano no gutanga umwanya wo gushaka umuti urambye w’amakimbirane amaze imyaka myinshi hagati ya Israel, Hezbollah na Iran.
Ibiganiro byatangajwe na Perezida Donald Trump hagati ya Amerika, Israel n’abahagarariye Hezbollah bishobora kuba kimwe mu bikorwa bya dipolomasi byitezweho guhindura isura y’umutekano muri Liban no mu Burasirazuba bwo Hagati muri rusange. Nubwo hakiri ibibazo byinshi bisaba gukemurwa, kuba impande zari zimaze igihe zirebana ay’ingwe zigaragaza ubushake bwo kuganira bishobora gutanga icyizere cy’intangiriro y’urugendo ruganisha ku mahoro arambye.






