Politiki Nshya ya Amerika ku Burasirazuba bwa Congo: Menya Uko Itegeko rya STABLE DRC Act rishobora Guhindura Imibanire ya RDC n’u Rwanda
Ibibazo by’umutekano mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo bikomeje kuba kimwe mu byibanzweho n’inzego za Leta Zunze Ubumwe za Amerika, aho Washington igenda irushaho kongera uruhare rwayo mu ngamba z’ububanyi n’amahanga zigamije kotsa igitutu abakekwaho kubangamira amahoro hagati ya Kinshasa na Kigali.
Mu Nteko Ishinga Amategeko y’Amerika, Depite Johnny Olszewski wo mu Ishyaka ry’Aba-Demokarate mu gace ka Maryland yatanze umushinga w’itegeko witwa H.R. 8704, uzwi nka “STABLE DRC Act”. Uyu mushinga ugamije kongerera ubutegetsi bwa Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika ububasha bwo gufatira ibihano abantu n’imiryango bikekwa ko bibangamira ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano y’amahoro ya Washington yasinywe ku wa 4 Ukuboza 2025 hagati ya RDC n’u Rwanda.
Uyu mushinga ugaragaza icyerekezo gishya cya politiki ya Amerika ishingiye ku gushimangira igitutu cya dipolomasi (pressure diplomacy), aho Washington ishaka ko abafite uruhare mu makimbirane yo mu Burasirazuba bwa Congo bashyirwaho igitutu gikomeye cy’ubukungu, icy’amategeko ndetse n’icya dipolomasi.
Uwateguye uyu mushinga yavuze ko uzafasha Leta Zunze Ubumwe za Amerika kugira ubushobozi bwo gufatira ibihano byihuse abantu, imitwe cyangwa ibigo bikekwaho guhungabanya amahoro n’umutekano mu karere. Uyu mushinga wibanda cyane ku ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano ya Washington, aho impande zombi — RDC n’u Rwanda — biyemeje kubahiriza ubusugire bw’ibihugu byazo no guhagarika ibikorwa byose by’intambara bihungabanya ituze ry’akarere.
Amerika ibona ko hakenewe uburyo bukomeye bwo gukurikirana ishyirwa mu bikorwa ry’ayo masezerano, cyane cyane ko hari impungenge z’uko ashobora kutazubahirizwa uko bikwiye kubera amakimbirane akomeje kugaragara.
Mu nyandiko z’uyu mushinga, bamwe mu badepite b’Amerika bashinja ko hari ibimenyetso bigaragaza ko Ingabo za RDC (FARDC) zikorana n’umutwe wa FDLR, ufite amateka ahambaye ajyanye na Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 mu Rwanda. Nanone, banagaragaza ko umutwe wa M23 ushobora kuba ubona ubufasha buturutse mu bihugu bimwe na bimwe.
Amerika kandi ivuga ko umutwe wa FDLR wagiye ugira uruhare mu byaha by’intambara birimo gufata ku ngufu, kwica abaturage, gushimuta abana no kubakoresha mu mirwano, ndetse no gusenya amazu y’abaturage, ibyo byose bikaba bifatwa nk’ibyaha bikomeye mpuzamahanga.
Uyu mushinga w’itegeko uha Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika ububasha bwo gufatira ibihano abantu bose b’abanyamahanga bashinjwa kubangamira ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano ya Washington, nubwo amazina yihariye atagaragazwa mu mushinga.
Ibihano bishobora kubamo:
Gufatira imitungo iri muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika
Guhagarika ubucuruzi n’amasosiyete y’Abanyamerika
Guhagarika cyangwa kwamburwa viza
Kubuza kwinjira ku butaka bwa Leta Zunze Ubumwe za Amerika
Gusa nanone, umushinga ugaragaza ko ibikorwa by’ubutabazi nk’ibiribwa, imiti n’ubufasha bw’ubuvuzi bitazagirwaho ingaruka n’ibyo bihano. Hari kandi n’ingingo zidasanzwe zigamije kurinda ko ibikorwa by’Umuryango w’Abibumbye cyangwa iby’umutekano w’Amerika bibangamirwa.
Urebye uko Washington ibibona, uyu mushinga ugaragaza ko Amerika ishaka gukomeza kugira uruhare rukomeye mu mutekano w’Afurika yo Hagati, by’umwihariko mu kugarura ituze mu Burasirazuba bwa RDC.
Ku ruhande rwa politiki y’Amerika, ibi bigaragaza ibintu bibiri by’ingenzi:
- Gushyira igitutu ku bafatwa nk’abakomeje intambara kugira ngo bemere inzira ya dipolomasi
- Kurinda inyungu za Amerika mu karere, cyane cyane mu bijyanye n’umutekano n’umutungo kamere
Nubwo bimeze bityo, uyu mushinga nturaba itegeko rya nyuma. Ukeneye kunyura mu nzego z’inteko zishinzwe kuwusuzuma, hakaba no kuwutora, kandi bishobora gufata igihe cyangwa ugahinduka mbere yo kwemezwa burundu.
“STABLE DRC Act” igaragaza ko ikibazo cy’umutekano mu Burasirazuba bwa Congo kitaragarukira ku rwego rw’akarere gusa, ahubwo cyabaye ikibazo gifite ingaruka mpuzamahanga. Amerika ibifata nk’ikibazo gifite ingaruka ku mutekano w’Afurika yo Hagati no ku nyungu zayo za politiki n’ubukungu.
Ibi byose bikomeje gushimangira ko igitutu cya dipolomasi kuri RDC, u Rwanda n’imitwe yitwaje intwaro gishobora gukomeza kwiyongera mu minsi iri imbere.






