Ubuhamya bushya bw’uwahoze muri FDLR bwongeye kuzamura ikibazo cy’imikoranire hagati y’abanyapolitiki n’imitwe yitwaje intwaro mu Burasirazuba bwa RDC
Ikibazo cy’imikoranire hagati y’abanyapolitiki bo muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) n’imitwe yitwaje intwaro yo mu Burasirazuba bw’igihugu cyongeye kugaruka mu ruhame, nyuma y’ubuhamya bwa Shimiyimana Augustin, uvuga ko yahoze ari umurwanyi wa FDLR.
Mu kiganiro yagiranye n’abanyamakuru, Shimiyimana yavuze ko kuva mu mwaka wa 2006, bamwe mu banyapolitiki bo mu Burasirazuba bwa RDC, barimo Juvénal Munubo, Justin Bitakwira na Robert Seninga, ngo bagiye bungukira ku nkunga cyangwa ubufasha bw’abarwanyi ba FDLR mu bihe by’amatora.
Shimiyimana avuga iki ku ruhare rwa FDLR mu matora?
Nk’uko ubuhamya bwe bubitangaza, Shimiyimana Augustin yavuze ko FDLR itari umutwe w’abarwanyi ukorera gusa mu mashyamba yo mu Burasirazuba bwa RDC, ahubwo ko ngo ifite n’ubushobozi bwo kugira uruhare mu bikorwa bya politiki bibera mu duce ifitemo ububasha.
Yavuze ko kuva mu matora yo mu 2006, bamwe mu banyapolitiki bo muri ako karere bashoboraga kugirana imikoranire n’abarwanyi ba FDLR, kugira ngo babafashe kubona amajwi cyangwa umutekano mu bice by’amatora.
Muri ubwo buhamya, Shimiyimana yagarutse ku mazina ya Juvénal Munubo, Justin Bitakwira na Robert Seninga, avuga ko ngo bagiye bakorana n’abarwanyi ba FDLR mu gushaka amajwi.
Icyo Shimiyimana ashinja abo banyapolitiki ni uko ngo babaga bafite uburyo bwo kugera ku nkunga y’abarwanyi ba FDLR mu gihe cy’amatora, aho uyu mutwe ngo washoboraga kugira uruhare mu gucunga umutekano cyangwa kugenzura ahaberaga amatora.
Ikindi kirego gikomeye: FDLR ngo yacungaga ibiro by’amatora
Kimwe mu bintu bikomeye biri muri ubu buhamya ni ikirego kivuga ko abarwanyi ba FDLR ngo bageze aho gucunga cyangwa kurinda ibiro by’amatora, rimwe na rimwe ku ruhande rw’ingabo cyangwa abakozi ba MONUSCO bari bashinzwe gufasha mu bikorwa by’amatora.
Niba koko ibi byarabaye nk’uko bivugwa, byaba ari ikibazo gikomeye ku bwigenge n’ubutabera bw’amatora, kuko umutwe witwaje intwaro utagomba kugira uruhare mu bikorwa by’amatora bigomba gukorwa mu buryo bwigenga kandi butabogamye.
Bitakwira: izina rimaze igihe rigaragara mu mpaka za politiki n’umutekano
Justin Bitakwira ni umwe mu banyapolitiki bazwi muri politiki ya RDC, cyane cyane ku bibazo birebana n’umutekano n’amakimbirane yo mu Burasirazuba bw’igihugu.
Yabaye mu nzego nkuru za Leta, harimo kuba Minisitiri, ndetse agira uruhare mu biganiro no mu bikorwa bya politiki birebana n’Uburasirazuba bwa RDC.
Izina rye kandi ryagiye rigaragara mu mpaka zikomeye zerekeye amakimbirane yo mu misozi miremire y’i Mulenge no mu tundi duce twa Kivu, aho ibibazo by’abaturage, ubutaka, umutekano n’imitwe yitwaje intwaro bimaze imyaka myinshi bihangayikishije aka karere.
Bitakwira kandi yagiye avugwaho ibikorwa byo gukangurira Abapfulero n’Ababembe kwinjira muri Wazalendo, ndetse hakaba hari ibirego bikomeye bimushinja imvugo n’ibikorwa byibasira Abanyamulenge, birimo ibyo kubashishikariza kubarwanya no kunyaga amatungo yabo.
Hari n’ibirego bivuga ko ibikorwa by’urugomo byagize ingaruka ku buzima bw’Abanyamulenge, birimo kwicwa kw’abantu, gusenywa kw’imihana no kunyagwa amatungo, cyane cyane inka n’ihene.
Ibi ni ibirego bikomeye, bityo bisaba ibimenyetso byizewe n’iperereza ryigenga kugira ngo hamenyekane ukuri kwabyo.
Mu mwaka wa 2022, Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi washyize Justin Bitakwira ku rutonde rw’abantu bafatiwe ibihano. Mu mpamvu zatanzwe, uwo muryango wavuze ko yagiye akoresha imvugo zibiba urugomo, ivangura n’urwango, cyane cyane byibasira Abanyamulenge.
Robert Seninga na we ni izina rimaze igihe riri mu mateka ya politiki n’intambara zo mu Burasirazuba bwa RDC
Robert Seninga na we ni umwe mu bantu bagiye bagaragara mu mateka ya politiki n’amakimbirane yo mu Burasirazuba bwa RDC.
Ubushakashatsi bwakozwe n’abasesenguzi Thierry Vircoulon na Marc-André Lagrange bwagaragaje ko Seninga afite amateka ajyanye n’imitwe yitwaje intwaro n’imiryango ya politiki yo muri Kivu y’Amajyaruguru.
Ubwo bushakashatsi kandi bwanagarutse ku buryo bamwe mu bahoze ari abarwanyi bagiye bahinduka abanyapolitiki, ariko bagakomeza kugira imiyoboro ijyanye n’imitwe yitwaje intwaro.
Icyakora, ibyo byavuzwe muri ubwo bushakashatsi ntibihamya ikirego cyihariye cya Shimiyimana kivuga ko Seninga yaba yarahawe ubufasha na FDLR mu matora.
Ikibazo cya Munubo na cyo gisaba ibimenyetso byihariye
Juvénal Munubo na we uvugwa muri ubu buhamya, yabaye umwe mu banyapolitiki bagize uruhare muri politiki y’igihugu, cyane cyane mu bibazo birebana n’umutekano n’Uburasirazuba bwa RDC.
Icyakora, ku birego bishya byatangajwe na Shimiyimana, nta nyandiko y’urukiko cyangwa ikindi kimenyetso cyigenga twabonye gihamya ko Munubo yaba yarakoresheje FDLR mu bikorwa by’amatora.
Ni yo mpamvu ibi birego bikwiye gufatwa nk’ibivugwa n’umutangabuhamya, aho gufatwa nk’ukuri kwemejwe n’urwego rw’ubutabera.
FDLR yari ifite ubushobozi ki mu Burasirazuba bwa RDC?
FDLR ni umutwe witwaje intwaro umaze igihe kinini ukorera mu Burasirazuba bwa RDC kandi ukaba waragize uruhare mu bibazo by’umutekano w’akarere.
Inzego mpuzamahanga zagiye zishinja FDLR kugira uruhare mu bikorwa by’urugomo no guhungabanya umutekano. Uyu mutwe kandi uri mu mitwe yafatiwe ibihano n’Umuryango w’Abibumbye n’izindi nzego mpuzamahanga.
Kubera amateka yawo n’ubushobozi wari ufite bwo kugenzura uduce tumwe na tumwe, ikibazo cy’uko umutwe nk’uwo waba waragize uruhare mu bikorwa bya politiki cyangwa amatora ni ikibazo gikomeye ku miyoborere n’ubusugire bw’amatora muri RDC.
Ese ibi bivuze ko amatora ya 2006 n’ayakurikiyeho yagenzurwaga n’imitwe yitwaje intwaro?
Iki ni kimwe mu bibazo bikomeye bisigaye nyuma y’ubuhamya bwa Shimiyimana.
Niba ibivugwa n’uyu wahoze muri FDLR byaba bifite ibimenyetso bifatika, byasaba ko hakorwa iperereza ryimbitse ku buryo imitwe yitwaje intwaro yaba yaragize uruhare mu matora, uburyo yaba yarafashije bamwe mu bakandida, ndetse n’uburyo umutekano w’ibiro by’amatora wacungwaga mu bice yari ifitemo imbaraga.
Iperereza nk’iryo ryafasha kandi gutandukanya ibirego, ibimenyetso bifatika n’amakuru ashingiye ku buhamya bw’abantu ku giti cyabo.
Ibyo ibirego bishya bishobora gusobanura kuri politiki y’Uburasirazuba
Ubu buhamya bwongeye kuzamura ikibazo kimaze igihe kigaragara muri RDC: Ni hehe umurongo uri hagati ya politiki n’imitwe yitwaje intwaro?
Mu Burasirazuba bwa RDC, amateka y’intambara yagiye agaragaza abantu bahoze ari abayobozi cyangwa abarwanyi b’imitwe yitwaje intwaro nyuma bakinjira muri politiki, mu gihe bamwe mu banyapolitiki na bo bagiye bashinjwa gukomeza kugira imiyoboro ijyanye n’imitwe yitwaje intwaro.
Ubushakashatsi bwakozwe ku banyapolitiki bo mu Burasirazuba bwa RDC bwagaragaje ko bamwe mu bahoze ari abarwanyi bagiye binjira muri politiki, ndetse bamwe bagakomeza kugira ububasha mu bice bari basanzwe bafiteho imbaraga.
Ibi bituma ubuhamya bwa Shimiyimana, nubwo bugikeneye kugenzurwa no gushakirwa ibindi bimenyetso, bushobora kongera gufungura impaka ku mateka y’imikoranire hagati ya politiki, amatora n’imitwe yitwaje intwaro muri RDC.
Ibivugwa na Shimiyimana Augustin ni ibirego bikomeye kandi bisaba ubushishozi, cyane cyane kubera ko bireba abanyapolitiki bazwi ndetse n’umutwe witwaje intwaro wa FDLR ufite amateka maremare mu ntambara zo mu Burasirazuba bwa RDC.






