Abanyamerika Batangiye Kwicuza Bikomeye Kuba Barashyigikiye Perezida Tshisekedi wa RDC
Mu gihe ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi bukomeje kotswa igitutu n’abatavuga rumwe na bwo ndetse n’abasesenguzi mpuzamahanga, amagambo yatangajwe na Tibor Nagy wahoze ari Umunyamabanga wa Leta Wungirije wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika ushinzwe Afurika, yakuruye impaka zikomeye muri politiki ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC).
Uyu munyapolitiki wagize uruhare rukomeye mu mubano wa Amerika n’ibihugu bya Afurika, yatangaje ko kimwe mu bintu yicuza cyane mu gihe yari mu buyobozi bwa dipolomasi ya Amerika, ari ukuba yarasabye Leta Zunze Ubumwe za Amerika gushyigikira Félix Tshisekedi nk’uwatsinze amatora ya perezida wa RDC yabaye mu mwaka wa 2018.
Mu butumwa bwe bwakwirakwijwe cyane ku mbuga nkoranyambaga no mu bitangazamakuru mpuzamahanga, Tibor Nagy yagize ati:
“Kimwe mu byo nicuza cyane mu nshingano zanjye nk’Umunyamabanga wa Leta Wungirije wa Amerika ushinzwe Afurika, ni ukuba narasabye ko Amerika ishyigikira Tshisekedi nk’uwatsinze amatora ya Congo yo mu 2018. Natekerezaga ko azaba umuyobozi utandukanye kandi uzaharanira inyungu z’abaturage ba Congo. Mbega ukuntu nari nibeshye!”
Aya magambo agaragaza uburyo bamwe mu banyapolitiki n’abadipolomate bo muri Amerika batangiye kwerekana kutishimira imiyoborere ya Perezida Tshisekedi, cyane cyane ku bibazo by’umutekano muke mu Burasirazuba bwa RDC, imiyoborere ishinjwa kurangwa n’igitugu, ruswa ndetse no kunanirwa gukemura ibibazo abaturage bamaze imyaka myinshi bahura na byo.
Nyuma y’amatora yo mu 2018, Félix Tshisekedi yatangiye kuyobora RDC asimbuye Joseph Kabila wari umaze imyaka hafi 18 ku butegetsi. Icyo gihe, ibihugu byinshi byo mu Burengerazuba bw’Isi, birimo na Amerika, byagaragaje icyizere ko Tshisekedi ashobora kuzana impinduka nshya muri politiki ya Congo.
Nubwo ayo matora yavuzweho kutavugwaho rumwe ndetse hakabaho abavugaga ko Martin Fayulu ari we wayatsinze, Amerika n’ibindi bihugu bikomeye bahisemo gukorana na Tshisekedi mu rwego rwo gushyigikira inzibacyuho bavugaga ko yari amahirwe mashya kuri RDC.
Tibor Nagy ni umwe mu bantu bagize uruhare rukomeye mu kumvisha Washington ko gushyigikira Tshisekedi byafasha Congo kuva mu bibazo bya politiki no kongera kubaka inzego za Leta.
Ariko nyuma y’imyaka isaga irindwi Tshisekedi ari ku butegetsi, bamwe mu bahoze bamushyigikiye bavuga ko ibyo bari biteze bitagezweho.
Mu Burasirazuba bwa RDC, intambara n’umutekano muke bikomeje gufata indi ntera. Intambara hagati ya FARDC n’ihuriro AFC/M23 mu Ntara za Kivu y’Amajyaruguru n’iy’Amajyepfo yakomeje guteza ibibazo bikomeye by’ubuhunzi, ubwicanyi ndetse no gusubiza inyuma imibereho y’abaturage.
Abasesenguzi benshi bavuga ko ubutegetsi bwa Tshisekedi bwananiwe gushyiraho ingamba zihamye zo kugarura amahoro arambye muri ibyo bice, ndetse bamwe bakamushinja gukoresha ikibazo cy’umutekano mu nyungu za politiki.
Hari kandi abanenga uburyo ubutegetsi bwe bukomeje gushinjwa gukandamiza abatavuga rumwe na bwo, gufunga abanyapolitiki n’abanyamakuru, no kugerageza kugenzura inzego zose z’igihugu zirimo ubutabera n’igisirikare.
Nubwo Tibor Nagy yavuze ku giti cye, amagambo ye yafashwe nk’ikimenyetso cy’uko hari impinduka zishobora kuba ziri kuba mu buryo bamwe mu banyapolitiki ba Amerika babona ubuyobozi bwa Tshisekedi.
Abasesenguzi bavuga ko ibi bishobora kugira ingaruka ku mubano wa Kinshasa n’ibihugu byo mu Burengerazuba bw’Isi, cyane cyane mu gihe RDC ikomeje gushaka inkunga ya dipolomasi n’iya gisirikare mu bibazo by’intambara.
Hari ababona ko aya magambo ashobora no kongera imbaraga ku batavuga rumwe n’ubutegetsi bwa Tshisekedi, bamaze igihe bavuga ko ubuyobozi bwe butujuje ibyo bwasezeranyije abaturage ba Congo.
Mu gihe amatora aheruka muri RDC na yo yavuzweho kutagira umucyo, ndetse abatavuga rumwe n’ubutegetsi bagakomeza kwamagana uburyo yakozwemo, Perezida Tshisekedi akomeje gushyirwa mu majwi ku rwego mpuzamahanga.
Ibibazo by’ubukungu, umutekano muke, ruswa ndetse n’impaka ku miyoborere ye bikomeje gutuma bamwe mu bahoze bamushyigikiye batangira kumwitaza.
Nubwo ubutegetsi bwa Kinshasa bukomeje kuvuga ko buri gukora ibishoboka byose ngo igihugu kigarurwemo amahoro kandi abaturage babone iterambere, amagambo ya Tibor Nagy agaragaza ko hari bamwe mu bafatanyabikorwa ba RDC batangiye gushidikanya ku cyerekezo cy’ubutegetsi bwa Félix Tshisekedi.






