AFC/M23 Yashinjwe Gushinga Leta mu Bice Igenzura muri Kivu y’Amajyaruguru n’iy’Amajyepfo
Raporo iheruka y’Itsinda ry’Impuguke z’Umuryango w’Abibumbye (Loni/ONU) igaragaza ko, uretse ibikorwa bya gisirikare bikomeje kubera mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) ryanashyize imbaraga mu kubaka inzego z’ubuyobozi n’imikorere yaryo mu bice rigenzura.
Iyo raporo ivuga ko AFC/M23 yashyizeho uburyo bw’imiyoborere busa n’ubwa Leta, bugamije kugenzura iyinjizwa ry’imisoro, ibikorwa remezo, serivisi z’ibanze ndetse n’ubukungu bw’utwo duce. Nk’uko iyo raporo ibigaragaza, ibi bishobora gusobanurwa nk’ikimenyetso cy’uko uwo mutwe ushaka gushyiraho imiyoborere irambye, aho kuba ugamije kugenzura ibice mu gihe gito gusa.
Mu rwego rw’imisoro n’imari, raporo ivuga ko serivisi zose z’intara zishinzwe kwinjiza imisoro zahujwe mu rwego rumwe rukora nk’ikigo cya CADECO. Ibi bivugwa ko byahaye AFC/M23 ubushobozi bwo gukusanya no gucunga umutungo uva mu bice igenzura.
Raporo kandi ivuga ko uwo mutwe wafashe ubuyobozi bw’ibigo bikomeye bya Leta birimo SNEL, gishinzwe gutanga amashanyarazi, na REGIDESO, gishinzwe gutanga amazi meza. Nanone, ivuga ko sosiyete ya Leta y’ubwishingizi, SONAS, yasimbuwe n’ikigo cyigenga cyitwa Imperial Assur, cyari kimaze kugira ububasha ku isoko rinini ry’ubwishingizi muri ibyo bice kugeza mu kwezi kwa gatatu kwa 2026.
Ku bijyanye n’ubukungu, raporo ivuga ko nyuma y’aho Guverinoma ya Kinshasa ihagarikiye ibikorwa bya banki mu bice bigenzurwa na AFC/M23, havutse ibigo bitanga serivisi z’imari byasimbuye amabanki. Muri byo harimo Accès Finance S.A., cyatangaga serivisi zo kubitsa amafaranga, kohereza amafaranga no gucunga konti i Goma na Rubaya, kikaba cyari gifite umugambi wo kwagurira ibikorwa byacyo i Bukavu.
Raporo y’Impuguke za Loni inagaragaza ko ibice bigenzurwa na AFC/M23 byagabanyijwemo uturere dutatu twa gisirikare, buri kamwe kakagira ubuyobozi bwako bwihariye. Nk’uko iyo raporo ibivuga, iyo mitegurire igaragaza gahunda y’umutekano n’ubuyobozi ifite icyerekezo cy’igihe kirekire.
Abasesenguzi bavuga ko, niba ibyagaragajwe muri iyi raporo bikomeje, bishobora kugira ingaruka zikomeye ku bushobozi bwa Leta ya RDC bwo kongera kugenzura ibyo bice, ndetse bikagira n’ingaruka ku biganiro bya politiki n’umutekano bikomeje gukorwa hagamijwe gushaka amahoro arambye mu burasirazuba bw’igihugu.
Iyi raporo ikomeje gukurura impaka ku rwego mpuzamahanga, mu gihe ikibazo cy’umutekano mu burasirazuba bwa RDC gikomeje kuba kimwe mu bibazo bikomeye bihangayikishije akarere k’Ibiyaga Bigari.




