ASADHO Yashyize ku Karubanda Ifungwa Rivugwaho Kutubahiriza Amategeko muri RDC
MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)
Umuryango uharanira uburenganzira bwa muntu muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), ASADHO (Association Africaine de Défense des Droits de l’Homme), washyize ahagaragara amakuru akomeje gukurura impaka ku mikorere y’ubutabera muri iki gihugu. Uvuga ko Yusse Buluya, ofisiye mukuru wa Polisi y’Igihugu cya Congo (PNC) wahoze ayoboye umutwe wa polisi wari ushinzwe umutekano w’uwahoze ari Perezida Joseph Kabila, amaze imyaka itatu afungiwe mu kigo cya gisirikare cya Camp Tshatshi i Kinshasa ataragezwa imbere y’urukiko ngo amenyeshwe ibyo aregwa cyangwa ngo aburane.
Mu itangazo ryashyizwe ahagaragara n’uyu muryango uyobowe na Jean-Claude Katende, ASADHO ivuga ko Yusse Buluya yafunzwe imyaka itatu ishize, ariko kugeza ubu akaba atarigeze agezwa imbere y’ubutabera, atarahabwa uburenganzira bwo kwiregura, ndetse ngo ntiyemererwa no kuvugana n’umuryango we cyangwa n’abanyamategeko bamwunganira.
ASADHO ivuga ko ibi binyuranyije n’Itegeko Nshinga rya RDC, amategeko y’igihugu ndetse n’amasezerano mpuzamahanga igihugu cyasinye arengera uburenganzira bwa muntu. Uyu muryango ushimangira ko gufunga umuntu imyaka myinshi ataraburana bishobora gufatwa nk’ihohoterwa rikomeye ry’uburenganzira bwa muntu, ndetse bikaba bishobora no kugereranywa n’iyicarubozo rishingiye ku kumwima ubutabera.
Iri tangazo ryafashwe na benshi nk’iryashyize ku mugaragaro ikibazo kimaze igihe kivugwa n’imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu, aho abantu bafungwa igihe kirekire batagezwa imbere y’inkiko. Kuba ofisiye mukuru wa polisi agaragajwe muri ubu buryo byongeye gukomeza impaka ku mikorere y’inzego z’ubutabera muri RDC.
Abasesenguzi bavuga ko iyo umuntu amaranye imyaka irenga ibiri cyangwa itatu afunzwe ataraburana, bituma hibazwa niba koko hari ibimenyetso bifatika bimushinja. Mu mategeko, umuntu wese akwiye kumenya icyo aregwa no guhabwa amahirwe yo kwiregura mu gihe gikwiye.
N’ubwo ikibazo cya Yusse Buluya ari cyo ASADHO yashyize ahagaragara, amakuru aturuka mu miryango itandukanye iharanira uburenganzira bwa muntu agaragaza ko hari n’abandi bamaze imyaka irenga itanu bafunzwe bataraburanishwa. Hari kandi ibirego bimaze igihe bivugwa ko bamwe mu Banyekongo bo mu bwoko bw’Abanyamulenge bamaze imyaka irenga irindwi bafunzwe bataragezwa imbere y’ubutabera ngo baburane. Ibyo birego byakomeje kuvugwa n’imiryango imwe n’imwe n’abagize uwo muryango, bavuga ko hakenewe ko bigenzurwa mu mucyo kandi buri wese akabona ubutabera bukurikije amategeko.
ASADHO ishimangira ko uburenganzira bwo kuburana mu mucyo no kumenya ibyo umuntu aregwa ari imwe mu nkingi z’ingenzi z’ubutegetsi bugendera ku mategeko. Ivuga ko gukomeza gufunga abantu igihe kirekire bataraburanishwa bishyira mu bibazo icyizere abaturage bafitiye ubutabera bwa RDC, ndetse bikagira ingaruka ku isura y’igihugu ku rwego mpuzamahanga.
Uyu muryango wasabye Perezida Félix Tshisekedi kugira icyo akora byihutirwa kugira ngo amategeko yubahirizwe. Wasabye kandi ko niba ubushinjacyaha bufite ibimenyetso bishinja Yusse Buluya, yahita agezwa imbere y’umucamanza akaburana mu buryo buboneye. Niba nta bimenyetso bihari, ASADHO isaba ko arekurwa nta yandi mananiza.
Kugeza ubu, ku ruhande rwa Guverinoma ya RDC, nta tangazo riratangazwa risubiza ku birego bya ASADHO cyangwa risobanura impamvu Yusse Buluya akomeje gufungirwa muri Camp Tshatshi ataragezwa imbere y’urukiko.






