Azarias Ruberwa Yongeye Gukoma Akamo: “Ntibakwiye Kwihakana Itegeko Nshinga Ryabagejeje ku Butegetsi” — Amateka ya Sun City Asubijwe ku Meza
MINEMBWE CAPITAL NEWS
Azarias Ruberwa, wahoze ari Visi Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), akaba n’umuyobozi w’umutwe wa RCD wagize uruhare rukomeye mu mateka ya politiki y’iki gihugu, yongeye kuvuga ku ruhare rwa RCD n’ishyaka UDPS mu biganiro byabereye i Sun City, byari bigamije gushyiraho inzira nshya ya politiki nyuma y’imyaka y’amakimbirane n’intambara.
Mu butumwa bwe, Ruberwa yagarutse ku mateka y’ingenzi yagejeje kuri gahunda ya politiki n’Itegeko Nshinga byakurikiyeho, ashimangira ko ibyo byagezweho bitaturutse ku ruhande rumwe, ahubwo ko byari umusaruro w’imishyikirano yahuje imitwe n’amashyaka yari afite imbaraga zitandukanye muri icyo gihe.
Ruberwa yavuze ko intego nyamukuru y’ibiganiro bya Sun City yari uguhuza Abanye-Congo no gusubiza igihugu ku murongo w’ubutegetsi bw’inzibacyuho bushobora kwakirwa n’impande zitandukanye.
Yasobanuye ko, bitewe n’imiterere ya politiki n’umutekano byariho icyo gihe, nta butegetsi bw’inzibacyuho bwari kubasha gukora neza hatabayeho uruhare rwa RCD ndetse na UDPS.
Ku ruhande rwa RCD, Ruberwa yavuze ko uwo mutwe wagenzuraga igice kinini cy’igihugu kandi wari ufite abarwanyi barenga 40.000, mu gihe UDPS yari ifite imbaraga zikomeye mu baturage, cyane cyane mu mihanda ya Kinshasa.
Ruberwa: Sun City ntiyari ibiganiro byo guhindura ubutegetsi gusa
Ruberwa yagaragaje ko ibiganiro bya Sun City bitari bigamije gusa kurangiza intambara cyangwa gushyiraho ubutegetsi bw’inzibacyuho. Yavuze ko byari bigamije no gushyiraho imiterere mishya ya politiki, harimo kuvugurura inzego z’igihugu, kubaka ingabo nshya z’igihugu no kugana ku Itegeko Nshinga rishya.
Kuri we, ibyo biganiro byari bigamije kugera ku “Itegeko Nshinga rishya na Repubulika nshya”, kandi avuga ko UDPS yari umwe mu bafatanyabikorwa mu bikorwa byateguraga uwo murongo mushya wa politiki.
Ruberwa kandi yibukije uruhare rwa Leta Zunze Ubumwe za Amerika mu bikorwa bya dipolomasi byari bigamije gufasha impande z’Abanye-Congo kugera ku bwumvikane. Yavuze ko muri iyo nzira hari intumwa idasanzwe ya Amerika yari ishinzwe ibyo biganiro, akaba yari yaranabaye umudepite muri Kongere y’Amerika.
Amateka ya Visi-Perezida: RCD yashakaga ko ahabwa umuntu wa UDPS
Ruberwa yanagarutse ku mpaka zariho ku bijyanye n’imyanya y’ubuyobozi mu butegetsi bw’inzibacyuho.
Yavuze ko RCD yifuzaga ko umwanya wa Visi-Perezida ushinzwe abatavuga rumwe n’ubutegetsi batatwaje intwaro uhabwa umuntu ukomoka muri UDPS, ariko ko amaherezo uwo mwanya wahawe Zahidi Ngoma, bitewe n’imiterere n’imibanire byariho mu batavuga rumwe n’ubutegetsi muri icyo gihe.
Ibi Ruberwa abishingiraho mu kugaragaza ko politiki y’icyo gihe yari ishingiye ku mishyikirano no ku kugabana inshingano hagati y’impande zitandukanye, aho buri ruhande rwageragezaga kubona umwanya mu miterere mishya y’igihugu.
Ubutumwa bukomeye kuri Leta iriho: “Ntibakwiye kwihakana Itegeko Nshinga bungukiyemo”
Mu magambo akomeye kurusha ayandi, Ruberwa yanenze abashaka gusenya cyangwa guhindura Itegeko Nshinga rya 2006 nyuma yo kumara imyaka barikoresha mu kugera ku butegetsi.
Yasabye ko habaho ubwumvikane n’ubunyangamugayo mu mateka ya politiki, avuga ko bidakwiye ko abantu cyangwa inzego zigeze kungukira muri iryo Tegeko Nshinga baza kurihakana nyuma y’imyaka myinshi.
Ruberwa yibukije ko Itegeko Nshinga rya 2006 ryemejwe n’Inteko Ishinga Amategeko na Sena, kandi ko abayobozi bari bagize inzego z’igihugu icyo gihe bahawe inshingano zo kurishyira mu bikorwa no kurisobanurira abaturage.
Yatanze urugero rw’ubukangurambaga yakoze i Bunia, aho avuga ko yagiye asobanurira abaturage inyungu bari biteze kuri gahunda yo kwegereza ubuyobozi abaturage, imwe mu nkingi z’ingenzi zari zikubiye muri iryo Tegeko Nshinga.
“Ni ikinyoma kuvuga ko Itegeko Nshinga ryashyizweho n’abanyamahanga”
Ruberwa yanenze bikomeye imvugo ivuga ko Itegeko Nshinga rya 2006 ryaba ari inyandiko yategetswe cyangwa yashyizweho n’abanyamahanga.
Yavuze ko iyo myumvire idahura n’amateka y’imishyikirano n’inzego za Congo zagize uruhare mu kurishyiraho no kurishyira mu bikorwa.
Kuri Ruberwa, abantu bari mu butegetsi cyangwa muri politiki bakoresheje Itegeko Nshinga rya 2006 mu gihe kirekire kugira ngo bagere ku butegetsi cyangwa babugumemo, ntibakwiye kuza kuvuga ko iryo Tegeko Nshinga ari ribi cyangwa ko ryashyizweho n’abanyamahanga igihe batangiye kubona ko ritakijyanye n’inyungu zabo za politiki.
Ni ubutumwa bukomeye bushyira igitutu ku mpaka ziriho muri Congo ku bijyanye n’ahazaza h’Itegeko Nshinga, cyane cyane mu gihe impaka za politiki zikomeje kwibanda ku buryo igihugu gikwiye kuyoborwa n’uko inzego za Leta zigomba kubakwa.
Sun City: Umurage ukomeje gutera impaka
Nubwo imyaka myinshi ishize ibiganiro bya Sun City bibaye, amagambo ya Ruberwa agaragaza ko umurage wabyo ugikomeje kugira uruhare mu mpaka za politiki za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
Ku ruhande rwe, Ruberwa ashyira imbere igitekerezo cy’uko gahunda ya politiki iriho muri Congo ifite imizi mu masezerano n’imishyikirano byahuje impande zitandukanye nyuma y’intambara, kandi ko amateka y’izo nzira adakwiye gusubirwamo mu buryo buhindura ukuri kw’ibyabaye.
Ikibazo gikomeye gisigaye ni ukumenya niba impaka z’uyu munsi ku Itegeko Nshinga zizubakira ku mateka n’amasezerano byagejeje Congo ku murongo wa politiki wa nyuma ya Sun City, cyangwa niba igihugu kigiye gufata indi nzira nshya ya politiki.
MINEMBWE CAPITAL NEWS
