Birakaze: C64 yatangaje imyigaragambyo simusiga yo kurwanya umushinga wo guhindura Itegeko Nshinga rya RDC
Minembwe Capital News
Ihuriro ry’amashyaka y’abatavuga rumwe n’ubutegetsi muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo rizwi nka Coalition Article 64 (C64), ryatangaje ko rigiye kongera ibikorwa byo gukangurira abaturage kwitabira imyigaragambyo, aho ryateganyije urugendo rw’amahoro tariki ya 15/09/2026, ruzabera mu bice bitandukanye by’igihugu.
Iri huriro rihuriyemo abanyapolitiki bakomeye batavuga rumwe n’ubutegetsi, barimo Martin Fayulu wa ECiDé, Jean-Marc Kabund wa A.Ch, Moïse Katumbi wa Ensemble, Augustin Matata wa LGD ndetse na Delly Sesanga wa Envol.
C64 ivuga ko iyi myigaragambyo igamije kugaragaza ko abaturage batemera icyo ryita igeragezwa ryo guhindura cyangwa kurenga ku biteganywa n’Itegeko Nshinga rya RDC, cyane cyane ku bijyanye n’imipaka y’manda ya Perezida wa Repubulika.
Nk’uko C64 yabitangaje, tariki ya 15/09/2026, hazaba urugendo rw’amahoro ku rwego rw’igihugu.
Muri Kinshasa, abitabiriye imyigaragambyo bazahurira ahantu hatandukanye, hanyuma berekeze ku Inteko Ishinga Amategeko ya RDC aho ikorera. Iyi tariki kandi ihura n’umunsi w’itangizwa ry’igihembwe gishya cy’imirimo y’Inteko Ishinga Amategeko.
Ibi bishobora gutuma iyi myigaragambyo iba kimwe mu bikorwa bya politiki bikomeye biteganyijwe mu murwa mukuru wa RDC muri uyu mwaka, cyane cyane mu gihe igihugu gikomeje guhura n’ibibazo by’umutekano n’amakimbirane ya politiki.
C64 yanenze gahunda ijyanye na referendum
C64 yanenze icyemezo cyo gusubiza mu Nteko Ishinga Amategeko umushinga w’itegeko rigenga itegurwa rya referendum, nyuma y’uko Urukiko Nshinga rwari rwatangaje ibyo rukemanga kuri uwo mushinga.
Iri huriro rivuga ko kuba uwo mushinga warasubijwe mu Nteko kugira ngo wongere usuzumwe bidahagije kugira ngo bifatwe nk’ikimenyetso cy’uko gahunda yo guhindura Itegeko Nshinga yahagaritswe.
C64 ivuga ko hakenewe ikimenyetso gifatika cy’uko iyo gahunda yahagaritswe burundu.
Iri huriro kandi ryagaragaje impungenge ku gihe gisigaye mbere y’amatora ateganywa n’Itegeko Nshinga, rihuza impaka ku ihindurwa ry’Itegeko Nshinga n’ibihe bikomeye RDC irimo, birimo intambara n’ibibazo by’umutekano bikomeje kugaragara mu bice bitandukanye by’igihugu.
Ikibazo cy’manda ya Perezida Tshisekedi
Ikibazo gikomeye C64 ishyira imbere ni icy’igihe Perezida Félix Tshisekedi ashobora kumara ku butegetsi.
Iri huriro rishingira ku ngingo ya 220 y’Itegeko Nshinga, ivuga ku ihame ryo kugabanya umubare w’manda za Perezida, ndetse no ku ngingo ya 70, igena igihe manda ya Perezida imara.
C64 ishimangira ko nta buryo bw’amategeko, referendum cyangwa ubundi buryo bwa politiki bukwiye gukoreshwa mu gufungura inzira yatuma Tshisekedi abona amahirwe yo kwiyamamariza manda ya gatatu.
Iri huriro rivuga ko abaturage bagomba kuba maso kandi bagakomeza gukangurirwa kurengera ibyo ryita “pacte républicain”, cyangwa amahame shingiro agenga imikorere ya Repubulika.
Intambara n’impaka za politiki
Itangazwa ry’iyi myigaragambyo rije mu gihe RDC ikomeje guhangana n’ibibazo byinshi, cyane cyane ibijyanye n’umutekano mu burasirazuba bw’igihugu, aho imirwano n’amakimbirane bikomeje kugira ingaruka ku baturage.
C64 ivuga ko mu gihe igihugu kigifite ibibazo by’umutekano ndetse n’ibice by’ubutaka bw’igihugu bikomeje kwibasirwa n’intambara, ibiganiro ku guhindura Itegeko Nshinga bishobora kurushaho kongera umwuka mubi wa politiki.
Iri huriro kandi rikoresha ijambo “balkanisation”, risobanura impungenge z’uko igihugu gishobora kurushaho gucikamo ibice cyangwa gutakaza ubumwe bwacyo, mu gihe cy’intambara n’amakimbirane ya politiki.
Kinshasa iri imbere y’ikindi kizamini cya politiki
Itangazwa ry’urugendo rwa C64 rishyira ubutegetsi bwa Kinshasa imbere y’ikindi kizamini gikomeye cya politiki.
Ku ruhande rumwe, C64 ivuga ko imyigaragambyo izaba ari iy’amahoro kandi igamije kurengera Itegeko Nshinga n’amahame ya Repubulika. Ku rundi ruhande, ubutegetsi bugomba guhangana n’uko ibikorwa nk’ibi bishobora kugira ingaruka ku mutekano rusange no ku mikorere y’inzego za Leta.
Icy’ingenzi kizagaragara ni uburyo ubutegetsi bwa Perezida Tshisekedi buzabyitwaramo ndetse n’umubare w’abaturage bazitabira iyi gahunda.
Niba imyigaragambyo izitabirwa n’abantu benshi, ishobora guha C64 imbaraga nshya mu rugamba rwayo rwa politiki no kongera igitutu ku butegetsi ku kibazo cy’Itegeko Nshinga.
C64 yongeye gushyira ikibazo cy’Itegeko Nshinga ku isonga mu makimbirane ya politiki ya RDC, itangaza ko tariki ya 15/09/2026 izayobora imyigaragambyo y’amahoro mu gihugu hose.
Ubutumwa bwayo burasobanutse: ntishaka ko habaho uburyo ubwo ari bwo bwose bwatuma Perezida Félix Tshisekedi abona inzira yo kwiyamamariza manda ya gatatu.
Uko ubutegetsi bwa Kinshasa buzabyitwaramo ndetse n’uko abaturage bazitabira iyi myigaragambyo bizaba bimwe mu bizagena isura y’impaka za politiki muri RDC mu mezi ari imbere.
