Gen.Muhoozi Yatangaje Umugambi Ukomeye wo Kugarura Amahoro Hagati y’u Rwanda na RDC
Mu gihe umutekano n’umubano hagati y’ibihugu byo mu Karere k’Ibiyaga Bigari bikomeje kuba ingingo z’ingenzi mu biganiro bya dipolomasi n’ubufatanye bw’akarere, Umugaba Mukuru w’Ingabo za Uganda, General Muhoozi Kainerugaba, yongeye gutangaza ko afite icyifuzo cyo kubona amahoro arambye hagati ya Repubulika y’u Rwanda na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC).
Mu butumwa yatangaje, Gen Muhoozi yavuze ko, mu gihe yaba Perezida wa Uganda mu bihe biri imbere, azakoresha imbaraga zose ashoboye kugira ngo afashe mu guhuza ibihugu byombi no gushakira ibisubizo bya dipolomasi ibibazo bimaze imyaka myinshi bitera umwuka mubi hagati ya Kigali na Kinshasa.
Yagize ati:
“Niba mbaye Perezida wa Uganda, nzakora ibishoboka byose kugira ngo mfashe u Rwanda na RDC kongera kubana neza no gukemura amakimbirane yabyo mu nzira y’amahoro.”
Aya magambo aje mu gihe ikibazo cy’umutekano muke mu Burasirazuba bwa RDC gikomeje kuba imwe mu mbogamizi zikomeye ku mubano hagati y’ibihugu byo mu karere.
Hashize imyaka myinshi u Rwanda rugaragaza impungenge ku bikorwa by’umutwe wa FDLR (Forces Démocratiques de Libération du Rwanda), umutwe ugizwe ahanini n’abagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 ndetse n’abawushyigikiye.
Kigali yakomeje kugaragaza ko FDLR ikorera ku butaka bwa RDC kandi ko ibikorwa byayo bikomeje guteza umutekano muke mu karere. U Rwanda ruvuga kandi ko uwo mutwe wagize uruhare mu gukwirakwiza ingengabitekerezo y’urwango, by’umwihariko mu bice bimwe byo mu Burasirazuba bwa Congo, aho hakunze kugaragara ibikorwa byibasira Abanyamulenge n’abandi Banyekongo bavuga Ikinyarwanda.
Ku rundi ruhande, ubutegetsi bwa RDC bwakomeje gushinja u Rwanda gufasha umutwe wa M23, ibirego Kigali yakomeje kwamagana no guhakana, ivuga ko bidafite ishingiro. Muri rusange, ibi birego n’ibisubizo by’impande zombi byakomeje gutuma umwuka wa politiki n’uwa dipolomasi hagati y’ibihugu byombi urushaho kuba mubi.
Abasesengura ibijyanye na politiki n’umutekano bavuga ko umuti urambye utazava mu mbaraga za gisirikare gusa, ahubwo ko uzakenera ibiganiro bya politiki, kubaka icyizere hagati y’impande zose no gukemura impamvu z’umuzi zatumye amakimbirane akomeza kubaho imyaka myinshi.
Gen Muhoozi Kainerugaba si ubwa mbere agaragaza ubushake bwo kugira uruhare mu guhuza ibihugu byo mu karere. Mu myaka yashize, yagize uruhare rugaragara mu bikorwa bya dipolomasi byafashije kuzahura umubano hagati ya Uganda n’u Rwanda, wari warazahajwe n’ubwumvikane buke bwari bumaze igihe.
Binyuze mu biganiro n’ingendo za dipolomasi zakozwe hagati ya Kampala na Kigali, umubano w’ibihugu byombi wongeye kuzahuka, ibintu byafunguriye inzira ubufatanye mu rwego rw’ubukungu, ubucuruzi n’umutekano.
Abakurikirana politiki y’akarere bavuga ko ayo mateka ari yo atuma amagambo ya Muhoozi afatwa nk’afite uburemere, cyane cyane ku birebana n’icyifuzo cyo kubona amahoro n’ubwiyunge hagati y’ibihugu bifite amakimbirane.
Ibihugu byo mu Karere k’Ibiyaga Bigari bihujwe n’amateka, ubukungu, ubuhahirane ndetse n’imibereho y’abaturage bambukiranya imipaka buri munsi. Ni muri urwo rwego benshi bakomeje kugaragaza ko amahoro n’ubufatanye ari byo byonyine bishobora gutuma habaho iterambere rirambye.
Icyifuzo cya Gen Muhoozi Kainerugaba cyo gufasha mu guhuza u Rwanda na RDC, kiramutse gishyizwe mu bikorwa, cyakwiyongera ku zindi gahunda z’akarere zigamije gushakira umuti urambye ibibazo by’umutekano bimaze imyaka myinshi mu Burasirazuba bwa Congo.
Mu gihe ibiganiro bya politiki bikomeje gushakirwa umwanya mu gukemura amakimbirane yo mu karere, amagambo ya Gen Muhoozi agaragaza ko hakiri abayobozi bemera ko inzira y’amahoro, ibiganiro n’ubwumvikane ari yo nzira yonyine ishobora kubaka ejo hazaza heza ku baturage b’akarere kose.
Minembwe Capital News





