Mu gihe Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ikomeje kunyura mu bihe bikomeye by’umutekano muke n’ihangana rikomeye rya politiki, havutse andi makuru akomeje guteza impaka zikomeye muri politiki y’iki gihugu. José Mbumba wahoze ari umufatanyabikorwa wa Jean-Marc Kabund, yashyize hanze ibirego bikomeye bishinja uyu munyapolitiki kuba yaragize uruhare mu nama n’ibikorwa bivugwaho umugambi wo guhungabanya umutekano muri iki gihugu.
Aya magambo yavuzwe kuri uyu wa Gatatu tariki ya 20 Gicurasi 2026 i Kinshasa, mu kiganiro José Mbumba yagiranye n’abanyamakuru. Yavuze ko Jean-Marc Kabund, uyobora ishyaka Alliance pour le Changement (A.Ch), yitabiriye inama zitandukanye zahamagajwe n’uwahoze ari Perezida wa RDC, Joseph Kabila, ndetse n’ibindi bikorwa bya politiki byateguwe n’uyu wahoze ayobora igihugu.
José Mbumba yavuze ko muri izo nama havuzwemo imigambi yo guteza umutekano muke hirya no hino muri Congo kugira ngo abaturage barusheho kutakariza icyizere ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi. Yavuze ko abo banyapolitiki bashinjwa gutegura ibikorwa byari bigamije guteza akajagari mu gihugu, hanyuma uwo mutekano muke ukitirirwa ubuyobozi buriho.
Yagize ati:
“Jean-Marc Kabund yagiye yitabira inama nyinshi zahamagajwe na Joseph Kabila ndetse n’ibindi bikorwa bye bya politiki. Hari imigambi yari igamije gukora ibikorwa byo guhungabanya igihugu no guteza umutekano muke kugira ngo abaturage babishyire kuri Félix Tshisekedi.”
Aya magambo yahise akwirakwira cyane mu gihugu no ku mbuga nkoranyambaga, kuko areba bamwe mu banyapolitiki bafite amazina aremereye muri Congo. Jean-Marc Kabund ni umwe mu banyapolitiki bazwi cyane muri RDC, ndetse yigeze kuba umwe mu bantu ba hafi cyane ba Perezida Félix Tshisekedi mbere y’uko batandukana muri politiki.
Jean-Marc Kabund yabaye Visi Perezida w’Inteko Ishinga Amategeko ndetse anaba umwe mu bayobozi bakomeye b’ishyaka UDPS rya Perezida Tshisekedi. Mu myaka yashize, yari umwe mu banyapolitiki bafite ijambo rikomeye mu butegetsi bwa Kinshasa.
Ariko nyuma y’ukutumvikana kwa politiki hagati ye na Félix Tshisekedi, Kabund yaje gutandukana n’ubutegetsi maze ashinga ishyaka rye rya Alliance pour le Changement. Kuva icyo gihe yatangiye kunenga cyane ubutegetsi buriho, ibintu byatumye afungwa mbere yo kongera kurekurwa.
Kugeza ubu, nta gisubizo kiratangazwa na Jean-Marc Kabund cyangwa abo bakorana ku birego byashyizwe hanze na José Mbumba. Ariko abatari bake bakomeje kwibaza niba ibi birego bifite ibimenyetso bifatika cyangwa niba ari intambara ya politiki ikomeje gufata indi ntera hagati y’abatavuga rumwe n’ubutegetsi bwa Tshisekedi.
Aya makuru aje mu gihe Perezida Félix Tshisekedi nawe kuri uyu wa Gatatu yayoboye inama ya kane idasanzwe y’Inama y’Abaminisitiri yabereye muri Cité de l’Union Africaine i Kinshasa.
Nk’uko byatangajwe na Perezidansi ya Congo, iyi nama yibanze cyane ku bibazo by’umutekano biri hirya no hino mu gihugu, cyane cyane mu burasirazuba bwa RDC bukomeje kurangwa n’intambara n’imitwe yitwaje intwaro.
Uburasirazuba bwa Congo bumaze imyaka myinshi mu bibazo bikomeye by’umutekano, aho imitwe yitwaje intwaro ikorana byahafi na Leta y’i Kinshasa ikomeje gukora ubwicanyi, ubusahuzi n’intambara bimaze guhitana abaturage benshi ndetse abandi bakava mu byabo.
Abasesenguzi ba politiki bavuga ko ibirego nk’ibi bishobora gukomeza kuzamura ubushyamirane muri politiki ya Congo, cyane cyane mu gihe igihugu kiri mu bihe bikomeye by’umutekano no gushaka uburyo bwo kugarura ituze mu bice byugarijwe n’intambara.
Mu myaka mike ishize, Congo yakomeje kubona kutumvikana gukomeye hagati y’abashyigikiye ubutegetsi bwa Félix Tshisekedi n’abegereye Joseph Kabila wahoze ayobora igihugu imyaka hafi 18.
Nubwo Kabila atakiri Perezida, abakurikiranira hafi politiki ya Congo bavuga ko agifite ijambo rikomeye muri politiki y’igihugu ndetse ko hari bamwe mu banyapolitiki bagikomeje gukorana na we inyuma y’amarido.
Ibi birego bishya bishobora gukomeza gukaza umwuka mubi muri politiki ya Congo, cyane cyane mu gihe igihugu gikomeje guhangana n’ibibazo by’umutekano, ubukungu ndetse n’ihangana rikomeye hagati y’impande za politiki.
Kugeza ubu, abaturage benshi bategereje kureba niba Jean-Marc Kabund aza kugira icyo avuga kuri ibi birego bikomeye bimushinja kugira uruhare mu migambi yo guhungabanya umutekano w’igihugu, cyangwa niba ubutegetsi bwa Kinshasa buzatangiza iperereza ryimbitse kuri aya makuru akomeje kuvugisha benshi muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.







