Ibyatangajwe na Yakutumba Bikomeje Guteza Impungenge ku Baturage bo muri Kivu y’Amajyepfo
Mu gihe umutekano mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ukomeje kuzamba, amagambo aherutse gutangazwa na William Yakutumba, wiyise Jenerali mu mutwe wa Wazalendo, yongeye gukaza umwuka w’impungenge mu baturage, cyane cyane abo mu bice bya teritwari ya Fizi, mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo.
Tariki ya 12/04/2026, mu gikorwa cy’isengesho cyabereye i Munene, mu majyaruguru ya teritwari ya Fizi, Yakutumba yatangaje amagambo akomeye agaragaza igitutu ku baturage n’abarwanyi batamushyigikiye. Yagize ati: “Tugomba twese gushyigikira Umukuru w’Igihugu Félix Tshisekedi; uzabyanga wese azahura n’ingaruka mbi, kandi tuzamwica.”
Aya magambo yasobanuwe n’abasesenguzi benshi nk’uburyo bwo gutera ubwoba no guhatira abantu kwiyunga ku ishyaka riri ku butegetsi rya UDPS, ibintu bishobora kurushaho guhungabanya ubwisanzure bwa politiki n’umutekano w’abaturage muri aka gace.
William Yakutumba ni umwe mu bayobozi bakomeye b’imitwe yitwaje intwaro ya Mai-Mai ihuriye mu cyiswe Wazalendo, ikorera cyane cyane mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo. Uyu mutwe umaze igihe ushinjwa ibikorwa by’urugomo birimo kwica abaturage, gusahura no kunyaga inka z’Abanyamulenge mu misozi y’i Mulenge. Nubwo Wazalendo bakorana bya hafi n’ingabo za FARDC, ingabo z’u Burundi ndetse na FDLR, hari n’igihe bagirana amakimbirane na FARDC bikaviramo imirwano, ariko abaturage akaba ari bo bahagirira igihombo.
Ikindi kandi, nubwo Yakutumba agaragaza ko ashyigikiye Leta ya Kinshasa, ibikorwa bye bikomeje kuvugwaho kudahuza n’amahame y’imiyoborere myiza n’iyubahirizwa ry’uburenganzira bwa muntu. Gutangaza ko umuntu wese utazashyigikira ubutegetsi ashobora kwicwa ni ikimenyetso gikomeye cy’ihungabana ry’umutekano n’imiyoborere idaha agaciro ubwisanzure bwa politiki.
Ibi bishobora kugira ingaruka zikomeye zirimo:
Kwiyongera kw’ihohoterwa rikorerwa abasivili
Guhatira abaturage kwinjira mu mitwe cyangwa amashyaka batabishaka
Gukaza umwuka mubi hagati y’imitwe yitwaje intwaro n’abaturage
Gushyira igitutu ku nzego za Leta n’imiryango mpuzamahanga ngo zifatire ingamba zihutirwa
Kugeza ubu, uburasirazuba bwa RDC bukomeje kuba mu bihe bikomeye by’umutekano muke, aho imitwe itandukanye, irimo uwa Yakutumba n’indi isanzwe ifatanya n’ingabo za FARDC, ishinjwa kugaba ibitero ku baturage no kubasahura mu bice byo muri Fizi, Mwenga na Uvira. Nubwo ibiganiro by’amahoro bikomeje kubera mu bice bitandukanye by’isi hagati ya Leta n’imitwe iyirwanya, biracyari kure kugera ku gisubizo kirambye.
Imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu ikomeje gusaba ko hakorwa iperereza ryigenga ku magambo n’ibikorwa bya Yakutumba, ndetse hagafatwa ingamba zo kurinda abasivili bashobora guhura n’ingaruka zabyo.
Amagambo ya Yakutumba agaragaza neza uko ikibazo cy’umutekano n’imiyoborere mu burasirazuba bwa RDC gikomeje kuba ingorabahizi. Mu gihe hakenewe imbaraga zose mu gushaka amahoro, ibikorwa byo gutera ubwoba abaturage bishobora kurushaho kudindiza inzira iganisha ku ituze rirambye.
Abasesenguzi basanga ari ngombwa ko ubuyobozi bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo n’abafatanyabikorwa mpuzamahanga bafata ibyemezo bikomeye byo gukumira ibikorwa byose bishobora guhungabanya uburenganzira bwa muntu n’umutekano w’abaturage.
