Impaka ku mafaranga arenga miliyoni 11$ yakoreshejwe mu ngendo za Perezida Félix Tshisekedi
Mu gihe Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) ikomeje guhura n’ibibazo bikomeye by’umutekano n’ubukungu, ingendo nyinshi Perezida w’iki gihugu, Félix Tshisekedi, yagiriye mu mahanga mu gihe gito ziherutse guteza impaka n’ibibazo byinshi mu baturage no mu basesenguzi ba politiki.
Amakuru atangazwa n’amasoko atandukanye agaragaza ko hagati ya tariki ya 6 z’ukwezi kwa mbere na 6 z’ukwezi kwa gatatu 2026, Perezida Tshisekedi yakoze ingendo 11 mu bihugu bitandukanye byo ku isi, zigamije ahanini ibiganiro bya dipolomasi, kwitabira inama mpuzamahanga no gushimangira ubufatanye mu bya politiki n’ubukungu.
Muri izo ngendo, Perezida wa RDC yasuye ibihugu byinshi by’ingenzi ku rwego mpuzamahanga birimo:
Angola
Togo
Switzerland, aho yitabiriye inama mpuzamahanga izwi nka World Economic Forum ibera i Davos
France
Congo, aho yitabiriye ibikorwa byabereye mu mujyi wa Oyo
Leta Zunze Ubumwe z’Abarabu
Leta Zunze Ubumwe za Amerika
Ethiopia
Bimwe muri ibi bihugu ni abafatanyabikorwa ba RDC mu bya dipolomasi, umutekano n’ishoramari, cyane cyane mu gihe igihugu gikomeje gushaka inkunga mpuzamahanga mu gukemura ikibazo cy’umutekano muke mu burasirazuba bwacyo.
Amakuru atangazwa n’abantu bakurikiranira hafi imikoreshereze y’ingengo y’imari ya Leta agaragaza ko buri rugendo rw’umukuru w’igihugu rushobora gutwara hafi miliyoni imwe y’amadolari ya Amerika. Aya mafaranga akubiyemo:
gukodesha cyangwa gukoresha indege ya Perezida,
umutekano w’abamuherekeza,
icumbi n’ibiribwa by’intumwa za Leta,
gutegura inama n’ibikorwa bya dipolomasi.
Iyo mibare ishingiye kuri ayo makuru, bivuze ko ingendo 11 zakozwe mu gihe cy’amezi abiri zishobora kuba zaratwaye hafi miliyoni 11 z’amadolari ya Amerika, angana na miliyari nyinshi z’amafaranga akoreshwa muri RDC.
Iyi mibare yateje impaka zikomeye mu gihugu. Bamwe mu basesenguzi bavuga ko izi ngendo zifite akamaro mu rwego rwa dipolomasi, cyane cyane mu gushaka inkunga mpuzamahanga ku bibazo by’umutekano mu burasirazuba bwa RDC, aho imirwano imaze imyaka myinshi hagati y’ingabo za Leta n’imitwe yitwaje intwaro.
Ariko hari n’abavuga ko muri iki gihe igihugu gihanganye n’ibibazo bikomeye by’ubukungu, ubukene n’umutekano, amafaranga menshi akoreshwa mu ngendo z’abayobozi ashobora kongera umuvuduko w’imikoreshereze mibi y’ingengo y’imari.
Nyamara uko ibibazo by’ubukungu n’umutekano byiyongera, ni na ko abaturage barushaho gusaba ko habaho gucunga neza umutungo wa Leta no kugabanya amafaranga adakenewe.
Nubwo Leta ya RDC itaratangaza ku mugaragaro imibare nyayo y’amafaranga yakoreshejwe muri izi ngendo, ikibazo gikomeje kubazwa n’abaturage ni iki: ese izi ngendo zitanga inyungu zifatika ku gihugu zingana n’amafaranga akoreshwa?
Abasesenguzi bavuga ko igisubizo cy’iki kibazo kizagaragara mu gihe kizaza, bitewe n’uko ubufatanye mpuzamahanga, inkunga n’ibisubizo by’ibibazo by’umutekano bishobora kuzava muri izi gahunda za dipolomasi.