Impaka Zongeye Kubura Hagati ya AFC/M23 na Tshisekedi Mu Gihe Ibiganiro bya Doha Bikomeje
Mu gihe ibiganiro bigamije gushakira umuti urambye ikibazo cy’umutekano muke mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo bikomeje kubera mu nzira z’ubuhuza mpuzamahanga, umuhuzabikorwa wa politiki w’ihuriro AFC/M23, Corneille Nangaa, yashinje Perezida Félix Tshisekedi gutuma ibyo biganiro bidindira.
Ibi Nangaa yabivuze kuri uyu wa Kane, tariki ya 18 Kamena 2026, nyuma y’ijambo Perezida Félix Tshisekedi yavugiye i Houston muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, aho yari yitabiriye ibikorwa bijyanye n’umukino wahuje ikipe y’Igihugu ya RDC, Léopards, n’iya Portugal mu Gikombe cy’Isi cya 2026.
Mu itangazo rye ryasomwe i Goma, Corneille Nangaa yavuze ko amagambo ya Perezida Tshisekedi agaragaza ko ubutegetsi bwe bukomeje guha imbaraga inzira ya gisirikare aho gushyira imbere ibiganiro by’amahoro biri gukorwa ku bufatanye bwa Leta Zunze Ubumwe za Amerika na Qatar.
Nangaa yavuze ko, mu gihe hari amasezerano y’agahenge amaze gusinywa hagati ya AFC/M23 na Guverinoma ya Congo, amagambo ya Perezida Tshisekedi avuga ko ingabo za FARDC ziri gutsinda umwanzi ndetse ko ziteganya kongera kwigarurira imijyi ya Goma na Bukavu, ashobora gufatwa nk’ubutumwa bushya bw’intambara.
Yagize ati:
“Perezida Tshisekedi yongeye gutangaza amagambo agaragaza ubushake bwo gukomeza intambara, kandi ibi bibaye mu gihe ibiganiro by’amahoro bikomeje. Ubu buryo bwo gushyira imbere ingufu za gisirikare bushobora kubangamira inzira y’amahoro iri gushakirwa igihugu.”
Nk’uko Nangaa yakomeje abivuga, AFC/M23 ibona ko ayo magambo ashobora gutuma icyizere cyari cyatangiye kubakwa hagati y’impande zihanganye kigabanuka, ndetse ko bishobora gutuma ibikorwa by’ubuhuza mpuzamahanga bihura n’imbogamizi zikomeye.
Yanaburiye ko ihuriro AFC/M23 rizakomeza kwirwanaho igihe cyose rizabona ko hari ibikorwa bya gisirikare bibangamiye ibice rigenzura cyangwa abaturage bahatuye.
Abasesenguzi benshi bakomeje kurebera hafi uko politiki ya Perezida Félix Tshisekedi ihagaze muri iki gihe, cyane cyane mu rwego rw’umutekano mu Burasirazuba bwa Congo.
Mu myaka yashize, ubutegetsi bwa Tshisekedi bwakunze gushimangira ko ikibazo cya AFC/M23 kigomba gukemurwa binyuze mu kugarura ububasha bwa Leta ku butaka bwose bwa Congo. Ni muri urwo rwego Kinshasa yakomeje gushora imbaraga mu bikorwa bya gisirikare ndetse no gushaka ubufasha bw’ibihugu by’inshuti n’imiryango mpuzamahanga.
Ku rundi ruhande, abatavuga rumwe n’ubutegetsi bwe bavuga ko uburyo bwa gisirikare bwonyine budashobora kurangiza ikibazo kimaze imyaka myinshi cyugarije Uburasirazuba bwa Congo. Bemeza ko ibiganiro bya politiki no gukemura ibibazo abaturage bamaze igihe bagaragaza ari byo byatanga ibisubizo birambye.
Muri iki gihe, Perezida Tshisekedi ari hagati y’igitutu cy’impande zitandukanye. Hari abasaba gukomeza ibikorwa bya gisirikare kugira ngo Leta yongere kugenzura ibice byose by’igihugu, mu gihe abandi bashyigikiye ibiganiro by’amahoro nk’inzira ishobora kugabanya amaraso y’abaturage no kugarura ituze rirambye.
Nubwo amasezerano atandukanye yagiye asinywa i Washington no muri Doha agamije guhagarika imirwano no gutangiza ibiganiro hagati y’impande zihanganye, kugeza ubu ibikorwa bya gisirikare biracyakomeje mu bice bitandukanye byo mu Burasirazuba bwa Congo.
Abahuza mpuzamahanga bakomeje gusaba impande zose kubahiriza ibyo zemeye no kwirinda amagambo cyangwa ibikorwa bishobora kongera ubushyamirane. Gusa, kugeza ubu haracyagaragara icyuho hagati y’ibivugwa ku meza y’ibiganiro n’ibibera ku rugamba.
Mu gihe abaturage bo mu Burasirazuba bwa Congo bakomeje guhura n’ingaruka z’umutekano muke, benshi bategereje kureba niba inzira y’ibiganiro izatanga umusaruro cyangwa niba impande zihanganye zizakomeza gushyira imbere inzira ya gisirikare.






