Kinshasa Yatangaje ku Bagororwa ba AFC/M23 Ifunze, Igaragaza n’abo Igiye Kurekura
Mu makuru yihariye akomeje gukurikiranwa n’abasesenguzi ku bibazo by’umutekano mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, haravugwa icyemezo cyafashwe na Leta ya Kinshasa cyo kugabanya cyane umubare w’abantu ifunze bari bagenewe kurekurwa.
Aya makuru agaragaza ko abafunzwe bagera hafi ku 1000 bafitanye isano n’ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23), kandi bamaze kubarurwa na Komite Mpuzamahanga y’Umuryango utabara imbabare (CICR), ariko abemejwe kurekurwa ari 311 gusa. Iki cyemezo cyafatiwe mu nama yabereye i Montreux mu Busuwisi, aho impande zitandukanye zari zahuriye mu biganiro bigamije gushaka umuti w’ibibazo by’umutekano muke mu Burasirazuba bwa Congo.
Abemerewe kurekurwa biteganyijwe ko bazasohoka mu gihe kitarenze iminsi 10 iri imbere. Icyakora, abazasigara bafungiwe muri gereza zitandukanye bagaragaje impungenge zikomeye, bavuga ko bafite ubwoba ku buzima bwabo, cyane cyane mu gihe cy’ihungabana rikomeje kugaragara hagati ya Leta ya Kinshasa n’iri huriro rya AFC/M23.
Umutwe wa M23 wongeye kubura imirwano mu mpera za 2021, nyuma y’igihe wari waracecetse kuva mu 2013, ubwo wari umaze gutsindwa ugahungira mu bihugu by’abaturanyi. Gusa kuva wongeye kugaragara, wagiye wigarurira ibice byinshi byo mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru n’iy’Amajyepfo, ibintu byakomeje guteza umwuka mubi hagati ya Leta ya Congo n’ibihugu byo mu karere.
Mu rwego rwo gushaka amahoro, hagiye habaho ibiganiro bitandukanye byabereye mu bihugu nka Angola, Kenya, Qatar n’u Busuwisi. Ibiganiro by’i Montreux biri mu murongo w’izo mbaraga mpuzamahanga zigamije kugabanya ubushyamirane no kubaka icyizere hagati y’impande zihanganye.
Kimwe mu byari byitezwe cyane muri ibyo biganiro ni irekurwa ry’abantu bafitanye isano na AFC/M23, bifatwa nk’intambwe y’ingenzi mu kubaka icyizere no gutuma ibiganiro bitanga umusaruro. Gusa kugabanya uwo mubare byateye impungenge abasesenguzi, bavuga ko bishobora kudindiza inzira y’amahoro.
Amakuru ava mu miryango iharanira uburenganzira bwa muntu agaragaza ko abagororwa basigaye bafite ubwoba ko bashobora gukorerwa ihohoterwa cyangwa bakazahura n’ingaruka zishingiye ku mwuka mubi wa politiki n’umutekano ukomeje kurangwa muri iki gihugu.
Hari kandi impungenge ko iki cyemezo gishobora kongera ubushyamirane hagati ya AFC/M23 na Leta ya Kinshasa, bikaba byatuma imirwano yongera kubura cyangwa igafata indi ntera ikomeye.
Nubwo irekurwa ry’abagororwa 311 rifatwa nk’intambwe nto iganisha ku mahoro, haracyari inzitizi nyinshi. Abasesenguzi basaba ko habaho gukomeza ibiganiro mu mucyo, kongera kubaka icyizere hagati y’impande zose, no gushyira imbere inyungu z’abaturage bakomeje guhura n’ingaruka z’intambara.
Mu gihe hatabayeho impinduka zifatika, hari impungenge ko ikibazo cy’umutekano mu Burasirazuba bwa Congo gishobora gukomeza kuba ingorabahizi, kigakomeza kugira ingaruka ku karere kose k’Ibiyaga Bigari.





