Mwenga: AFC/M23 na MRDP-Twirwaneho Basubije Inyuma FARDC, Ingabo z’u Burundi, FDLR na Wazalendo Nyuma y’Ibitero Byatangijwe na Leta ya Kinshasa
Mu gihe umutekano mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ukomeje kuzamba, kuri uyu wa Kabiri tariki ya 19/05/2026 hongeye kuvugwa imirwano ikomeye mu gace ka Kiomvu, muri Teritwari ya Mwenga, Intara ya Kivu y’Amajyepfo. Iyi mirwano yahanganishije ihuriro rya AFC/M23 rifatanyije na MRDP-Twirwaneho n’ingabo za Leta ya Congo (FARDC), zari zishyigikiwe n’ingabo z’u Burundi, abarwanyi ba FDLR ndetse n’imitwe ya Wazalendo.
Amakuru aturuka muri ako karere avuga ko imirwano yatangiye mu gitondo cya kare, nyuma y’uko uruhande rw’ingabo zishyigikiye Leta ya Kinshasa rugabye ibitero ku birindiro bivugwa ko bigenzurwa na AFC/M23 na MRDP-Twirwaneho mu nkengero za Kiomvu. Abaturage bo muri ako gace bavuga ko humvikanye urusaku rw’imbunda ziremereye n’amasasu ya mortier mu gihe cy’amasaha menshi, ibintu byateye impungenge abaturage benshi bahise bahunga ingo zabo.
Nk’uko amakuru ava hafi y’aho imirwano yabereye abivuga, uruhande rwa FARDC n’abo bafatanyije ni rwo rwabanje kugaba ibitero, rugamije gusubiza inyuma AFC/M23 na MRDP-Twirwaneho, bari bamaze igihe bafite ibirindiro muri ako gace gafatwa nk’ingenzi mu buryo bwa gisirikare. Gusa ibyo bitero ngo byahuye n’imbaraga zidasanzwe z’uruhande rwa AFC/M23 na MRDP-Twirwaneho, rwahise rutangiza ibikorwa byo kwirwanaho no gusubiza inyuma abasirikare ba Leta n’abo bari bafatanyije.
Amakuru akomeza avuga ko nyuma y’imirwano yamaze amasaha menshi, ingabo za FARDC, iz’u Burundi, abarwanyi ba FDLR ndetse na Wazalendo basubijwe inyuma bava mu bice bari bagerageje kwinjiramo. Hari amakuru avuga ko bamwe mu basirikare bakomerekeye muri iyo mirwano, nubwo kugeza ubu nta ruhande ruratangaza umubare nyawo w’abahasize ubuzima cyangwa abakomeretse.
Iyi mirwano yongeye kugaragaza ubukana bw’intambara ikomeje gufata indi ntera mu Ntara za Kivu y’Amajyaruguru n’iy’Amajyepfo, aho ihuriro AFC/M23 rikomeje kwagura ibikorwa byaryo, mu gihe Leta ya Kinshasa nayo ikomeje gushaka ubufasha bw’imitwe yitwaje intwaro n’ingabo z’amahanga, zirimo iz’u Burundi, kugira ngo ihangane n’iri huriro.
Abasesenguzi bakurikiranira hafi ibibera muri aka karere bavuga ko gukomeza kwifashisha imitwe nka FDLR na Wazalendo ku ruhande rwa Leta ya Congo bikomeje guteza impaka ndende mu karere, cyane cyane kubera ibirego bimaze igihe bitangwa ko iyo mitwe igira uruhare mu guhungabanya umutekano no gukorera abaturage ibikorwa by’urugomo. Ku rundi ruhande, AFC/M23 ikomeje kuvuga ko irwanira impinduka za politiki, umutekano w’abaturage ndetse no kurwanya ivangura rikorerwa bamwe mu baturage bo mu Burasirazuba bwa Congo.
MRDP-Twirwaneho, ikunze gukorera mu misozi ya Minembwe no mu bice bya Hauts Plateaux, nayo ikomeje kugaragara nk’umwe mu bafatanyabikorwa bakomeye b’ihuriro AFC/M23 muri iyi mirwano. Ubufatanye bw’iyo mitwe buri gukomeza guhindura isura y’intambara iri kubera mu Burasirazuba bwa Congo, cyane cyane mu duce twa Mwenga, Fizi na Uvira.
Kugeza ubu, ubuzima bw’abaturage bo muri ako karere bukomeje kuba bubi cyane kubera imirwano idahagarara, aho benshi bakomeje guhunga batazi aho berekeza, mu gihe ibikorwa by’ubuhinzi, ubucuruzi n’ubwikorezi bikomeje guhagarara. Imiryango mpuzamahanga ikomeje gusaba impande zose ziri mu mirwano guhagarika ibikorwa bya gisirikare no gushyira imbere ibiganiro bya politiki kugira ngo haboneke umuti urambye w’amakimbirane amaze imyaka myinshi mu Burasirazuba bwa Congo.






