Perezida Ndayishimiye Yakoze Impinduka mu Biro Bye
Perezida w’u Burundi, Evariste Ndayishimiye, yakoze impinduka zikomeye mu biro bya Perezidansi, zirimo gushyiraho abayobozi bashya bashinzwe itumanaho n’ibikorwa by’itangazamakuru rya Perezidansi. Muri izi mpinduka, Nancy Ninette Mutoni wahoze ari umunyamakurukazi ndetse wanakoze mu nzego zitandukanye z’ishyaka CNDD-FDD, yagizwe Umuvugizi mushya wa Perezida wa Repubulika y’u Burundi.
Aya makuru yashyizwe ahagaragara mu itangazo ryasohotse tariki ya 19 Gicurasi 2026, rikaba ryarashyizweho umukono na Perezida Evariste Ndayishimiye ubwe. Iri tangazo rigaragaza ko Nancy Ninette Mutoni yagizwe Umuyobozi Mukuru ushinzwe Ibiro by’Itumanaho rya Perezidansi ndetse akaba n’Umuvugizi wa Perezida wa Repubulika.
Uyu muyobozi mushya asimbuye Gatoni Rosine Guilène wari umaze igihe akora inshingano zo kuvugira Perezidansi y’u Burundi. Izi mpinduka zije mu gihe ubutegetsi bwa Perezida Ndayishimiye bukomeje gushyira imbaraga mu rwego rw’itumanaho no kwegera abaturage binyuze mu buryo bwihuse kandi bunoze bwo gutanga amakuru.
Nancy Ninette Mutoni azwi cyane mu itangazamakuru no mu bikorwa bya politiki mu Burundi. Yigeze gukora nk’umunyamakuru mbere yo kwinjira mu bikorwa bya leta n’ishyaka riri ku butegetsi rya CNDD-FDD, aho yanabaye umwe mu bakozi bashinzwe itumanaho ry’iri shyaka. Uretse ibyo kandi, yari asanzwe ari Komiseri muri Komisiyo y’Ukuri n’Ubwiyunge mu Burundi, izwi nka CVR (Commission Vérité et Réconciliation), imwe mu nzego zikomeye zashyizweho hagamijwe gufasha igihugu gukemura ibibazo by’amateka no kwimakaza ubwiyunge mu baturage.
Abasesenguzi ba politiki mu Burundi bavuga ko gushyiraho umuntu ufite ubunararibonye mu itangazamakuru no mu itumanaho bishobora gufasha ubutegetsi bwa Perezida Ndayishimiye kurushaho kunoza uburyo bwo kugeza ubutumwa ku baturage ndetse no ku rwego mpuzamahanga. Mu myaka ishize, ubuyobozi bw’u Burundi bwagiye bushyirwa mu majwi kubera uburyo amakuru atangwa cyangwa uburyo inzego za leta zitumanaho n’itangazamakuru mpuzamahanga.
Muri izi mpinduka kandi, Perezida Ndayishimiye yashyizeho Col. (Rtd) Floribert Biyereke nk’Umuyobozi Mukuru Wungirije ushinzwe Ibiro by’Itumanaho rya Perezidansi ndetse akaba n’Umuvugizi Wungirije wa Perezida wa Repubulika. Kuba uyu musirikare uri mu kiruhuko cy’izabukuru yinjijwe muri uru rwego, bamwe babifata nk’ikimenyetso cy’uko ubutegetsi bushaka guhuza ubunararibonye bwa gisivile n’ubwa gisirikare mu micungire y’itumanaho rya Perezidansi.
Iri tangazo kandi ryagaragaje ko Sébastien Ntahongendera yagizwe Umujyanama mu biro bishinzwe itumanaho n’ibikorwa by’Umuvugizi wa Perezida. Ni umwanya ugaragaza ko Perezidansi iri kongera kubaka urwego rw’itumanaho rufite abantu benshi bafite inshingano zitandukanye.
Impinduka nk’izi zibaye mu gihe u Burundi bukomeje kwagura umubano wabwo n’ibihugu byo mu karere no ku rwego mpuzamahanga, cyane cyane nyuma y’igihe igihugu cyari kimaze mu bibazo bya dipolomasi n’ubukungu byatewe n’amakimbirane ya politiki yo mu myaka yashize.
Perezida Evariste Ndayishimiye, watangiye kuyobora igihugu mu 2020 asimbuye Pierre Nkurunziza, yakunze kugaragaza ko ashaka ubuyobozi bushingiye ku kuvugurura inzego za leta, guteza imbere ubukungu no kunoza isura y’u Burundi mu ruhando mpuzamahanga. Gushyiraho abantu bashya mu rwego rw’itumanaho rwa Perezidansi bifatwa nk’intambwe nshya mu gukomeza iyo gahunda yo kuvugurura uburyo ubutegetsi bwe bukorana n’abaturage ndetse n’itangazamakuru. Gusa, uko manda ye yatangiye ni ko yagiye ihindagurika, ndetse bamwe mu bakurikiranira hafi imiyoborere ye bavuga ko yananiwe guhangana n’ibibazo bikomeye igihugu gifite no kuyobora igihugu nk’uko byari byitezwe.






