Tshisekedi i Tanzania: Ese ni ubukungu gusa, cyangwa hari ubutumwa bukomeye ku ntambara yo muri RDC?
Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, Félix Antoine Tshisekedi Tshilombo, yatangiye uruzinduko rw’iminsi ibiri muri Tanzania, aho yatumiwe na Perezida Samia Suluhu Hassan.
Uru ruzinduko ruzibanda ku mubano w’ibihugu byombi, ubucuruzi, ishoramari, ubuhinzi, ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro, ingufu, ibikorwa remezo n’ubwikorezi. Icyakora, ibiganiro by’abakuru b’ibihugu byombi birimo kandi ibibazo by’amahoro n’umutekano mu karere.
Ni uruzinduko ruje mu gihe intambara n’umutekano muke mu burasirazuba bwa RDC bikomeje kuba kimwe mu bibazo bikomeye bihangayikishije akarere k’Ibiyaga Bigari.
Minembwe Capital News yari yarabanje gutangaza amakuru kuri uru ruzinduko
Ikidasanzwe kuri uru ruzinduko ni uko Minembwe Capital News yari yarabanje gutangaza amakuru twari twahawe n’amasoko yacu, yavugaga ko Perezida Tshisekedi ashobora kwerekeza muri Tanzania mu rwego rwo gushaka ubufasha cyangwa ubuhuza ku bibazo bya politiki n’umutekano biri muri RDC.
Mu makuru twari twaratangaje mbere, harimo ko Tshisekedi ashobora gusaba Tanzania kugira uruhare mu kumuhuza na Joseph Kabila, wahoze ari Perezida wa RDC, mu gihe Kinshasa ikomeje gushaka inzira za politiki zo guhangana n’ibibazo bikomeye by’umutekano n’amacakubiri ya politiki biri mu gihugu.
Hari kandi ubundi buryo twari twagaragaje bushoboka: ko Perezida Tshisekedi ashobora gusaba Tanzania ubufasha mu bijyanye n’umutekano, cyane cyane mu guhangana n’ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC)/M23 hamwe na MRDP-Twirwaneho, bitewe n’uko imirwano n’impinduka ku bibuga by’intambara mu burasirazuba bwa RDC bikomeje kugira ingaruka ku mutekano w’akarere.
Kugeza ubu, Leta ya Tanzania yatangaje ku mugaragaro ko ku murongo w’ibiganiro bya Tshisekedi na Samia harimo amahoro, umutekano n’umutekano w’akarere. Icyakora, itangazo ryashyizwe hanze ntirigaragaza ko Perezida Tshisekedi azasaba Tanzania kumuhuza na Joseph Kabila cyangwa ko azasaba ubufasha bwa gisirikare bwo kurwanya AFC/M23 na MRDP-Twirwaneho.
Ibi bivuze ko amakuru twari twaratangaje mbere agomba gutandukanywa n’ibyatangajwe ku mugaragaro na Leta. Ibyo twari twaratangaje byari amakuru twari twahawe n’amasoko yacu, mu gihe ubu uruzinduko rwa Perezida Tshisekedi rumaze kwemezwa ku mugaragaro, ndetse n’ibijyanye n’umutekano bikaba biri mu biganiro biteganyijwe.
Umubano wa Kinshasa na Dodoma
RDC na Tanzania bifitanye umubano ukomeye mu rwego rw’akarere. Ibihugu byombi biri muri SADC, umuryango umaze kugira uruhare mu bibazo by’umutekano mu burasirazuba bwa RDC.
Ni yo mpamvu ibiganiro bya Tshisekedi na Samia bifite uburemere burenze ubucuruzi n’ishoramari. Mu gihe umutekano w’iburasirazuba bwa RDC ukomeje guhungabana, Tanzania ni kimwe mu bihugu Kinshasa ishobora kureba nk’umufatanyabikorwa w’ingenzi mu bibazo birebana n’umutekano w’akarere.
Ku ruhande rw’ubukungu, abayobozi bombi biteganyijwe ko baganira ku bucuruzi, ishoramari, ubuhinzi, amabuye y’agaciro, ingufu, ibikorwa remezo n’ubwikorezi. Hazaganirwa kandi ku buzima, ikoranabuhanga ndetse n’ubufatanye mu bijyanye n’amahoro n’umutekano.
Umutekano w’iburasirazuba bwa RDC uri mu byitabwaho
Mu mezi ashize, impinduka ku bibuga by’intambara mu burasirazuba bwa RDC zatumye havuka impungenge ku cyerekezo cy’umutekano mu turere twa Fizi, Minembwe, Tanganyika n’ahandi.
Abanyekongo batandukanye bagiye bagaragaza impungenge ko, mu gihe imbaraga z’imitwe yitwaje intwaro zakomeza kwiyongera, bishobora kugira ingaruka ku bice birimo Kalemie ndetse no ku yindi mijyi n’uturere two mu ntara ya Tanganyika.
Ibi bibazo kandi bifitanye isano n’ibibera mu gice cya Minembwe, aho amakuru yagiye agaragaza impinduka ku bice birimo Mikenke, Rwitsankuku, Bilalombili, Point Zero n’ahandi.
Ni muri uwo murongo w’impinduka z’umutekano aho bamwe mu Banyekongo batangiye kwibaza niba intambwe ikurikiraho ishobora kuba kwerekeza ku bindi bice by’ingenzi, harimo na Kalemie.
Ese Tanzania ishobora kugira uruhare mu gushaka igisubizo?
Ku mugaragaro, uruzinduko rwa Tshisekedi muri Tanzania rufite intego nyinshi, kandi ubukungu n’ubufatanye bw’ibihugu byombi biri ku isonga.
Ariko kuba amahoro n’umutekano w’akarere biri ku murongo w’ibiganiro, mu gihe RDC ihanganye n’ibibazo bikomeye mu burasirazuba, bituma uru ruzinduko rukurikiranwa cyane n’abasesenguzi b’ibibazo by’umutekano mu karere.
Ikibazo gikomeye ni ukumenya niba ibiganiro bya Tshisekedi na Samia bizaguka bikagera ku bibazo bya politiki n’umutekano biri imbere muri RDC, cyangwa niba bizibanda cyane ku mubano usanzwe hagati y’ibihugu byombi.
Minembwe Capital News ikomeje gukurikirana niba muri ibi biganiro hazavamo ibisubizo bifatika ku bibazo by’umutekano, niba Tanzania izagira uruhare mu biganiro bya politiki hagati y’impande z’Abanyekongo, cyangwa niba Kinshasa izasaba ubufatanye bwihariye mu guhangana n’imitwe yitwaje intwaro.
Tshisekedi na Samia biteganyijwe kandi ko bazageza ku itangazamakuru ibyavuye mu biganiro byabo ndetse n’ibyemezo bizafatwa.
Uru ni uruzinduko rwa gatatu rwa Tshisekedi muri Tanzania, nyuma y’izindi yakoze mu 2019 no mu 2022. Ruje mu gihe umubano wa Kinshasa na Dodoma ushaka gukomeza kwagurwa, ariko noneho rukaba rubaye mu gihe ikibazo cy’umutekano mu burasirazuba bwa RDC kiri mu byihutirwa cyane.
Ikibazo gikomeye gisigaye
Ese Tshisekedi azasohoka muri Tanzania afite ubufasha bushya mu gukemura ikibazo cy’umutekano, cyangwa ibiganiro bye na Samia bizibanda cyane ku bukungu n’imibanire isanzwe hagati y’ibihugu byombi?
Icyo gisubizo gishobora kugira igisobanuro gikomeye ku cyerekezo cya politiki n’umutekano muri RDC ndetse no mu karere k’Ibiyaga Bigari.
Minembwe Capital News






