Tshisekedi na Ndayishimiye Bashimangiye Ubufatanye bwa Gisirikare mu Burasirazuba bwa RDC; Intambara zo muri Minembwe n’Ikibazo cya FDLR Bikomeje Kuba Ingingo Nkuru
Mu gihe abayobozi ba Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) n’u Burundi bakomeje kuvuga ku mubano mwiza, ubufatanye n’iterambere hagati y’ibihugu byombi, ababikurikiranira hafi bagaragaza ko umubano uri hagati ya Perezida Félix Antoine Tshisekedi na Perezida Évariste Ndayishimiye ushingiye cyane ku bufatanye bwa gisirikare n’umutekano, by’umwihariko ku ntambara zikomeje kubera mu Burasirazuba bwa RDC.
Kuva umwuka mubi watangira hagati ya Kigali na Kinshasa mu mwaka wa 2022, Perezida Évariste Ndayishimiye na mugenzi we Félix Tshisekedi bagiye bagirana ibiganiro n’inama nyinshi zishingiye ku mutekano. Mu myaka mike ishize, Perezida Ndayishimiye amaze kugirira uruzinduko muri RDC inshuro umunani, mu gihe Perezida Tshisekedi na we amaze gusura u Burundi inshuro eshanu.
Abakurikirana politiki y’akarere bavuga ko uru rukurikirane rw’inama n’ingendo rugaragaza ubushake bw’impande zombi bwo gukomeza ubufatanye bwa gisirikare mu guhangana n’imitwe yitwaje intwaro ikorera mu Burasirazuba bwa RDC, harimo AFC/M23 ndetse na MRDP-Twirwaneho ikorera cyane cyane mu misozi miremire ya Minembwe muri Kivu y’Amajyepfo.
Urugendo Perezida Évariste Ndayishimiye yagiriye i Kinshasa tariki ya 22/06/2026 rwabaye mu gihe imirwano yari ikomeje gukaza umurego mu bice bya Minembwe no mu mihana iyikikije.
Nk’uko amakuru atandukanye abigaragaza, ibiganiro hagati y’aba bakuru b’ibihugu byombi byibanze cyane ku bibazo by’umutekano biri mu Burasirazuba bwa RDC, ubufatanye bwa gisirikare hagati y’ingabo za FARDC n’iz’u Burundi, ndetse n’ingamba zo gukomeza ibikorwa byo kurwanya AFC/M23 na MRDP-Twirwaneho.
Bombi bongeye gushimangira ko ubufatanye bwa gisirikare hagati ya Kinshasa na Gitega bugomba gukomeza kugira ngo ibyo bihugu bibashe guhangana n’ibyo bifata nk’imitwe ibangamiye ubusugire bwa RDC n’umutekano w’akarere.
Nyamara, nubwo impande zombi zagaragaje ubushake bwo gukomeza gukorana, hari ibibazo bikomeje guteza impaka haba imbere muri RDC no ku rwego mpuzamahanga.
Mu gihe Kinshasa na Gitega bavuga ko ibikorwa bya gisirikare bigamije kugarura umutekano, amakuru ava mu misozi ya Minembwe agaragaza ko imirwano ikomeje gukaza umurego mu duce dutuwe n’Abanyamulenge.
Hagati ya tariki ya 6 na 19/06/2026, imirwano ikomeye yakomeje kuvugwa hagati ya FARDC ifatanyije n’ingabo z’u Burundi n’imitwe iyishyigikiye ku ruhande rumwe, ndetse na MRDP-Twirwaneho ku rundi ruhande.
Amakuru aturuka mu bice by’imirwano avuga ko hifashishijwe intwaro ziremereye, drones ndetse n’ibitero byo mu kirere. Nubwo ubuyobozi bwa Kinshasa bwatangaje inshuro nyinshi ko bwafashe Minembwe, MRDP-Twirwaneho yo ikomeje kuvuga ko igifite ubuyobozi n’ubugenzuzi bw’ibice by’ingenzi by’ako gace.
Iyi mirwano yakomeje guteza impungenge abaturage bo mu mihana ituwe n’Abanyamulenge, aho amakuru atandukanye akomeje kuvuga ku kwimurwa kw’abaturage, guhunga ndetse n’ingaruka zikomeye zituruka ku ntambara imaze igihe kirekire muri ako karere.
Kimwe mu bibazo bikomeje gutera impaka ni ibirego by’uko mu bikorwa bya gisirikare biri gukorerwa mu Burasirazuba bwa RDC harimo n’abarwanyi ba FDLR, umutwe u Rwanda rushinja kuba ugizwe n’abagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 ndetse n’abawushamikiyeho.
U Rwanda rumaze igihe ruvuga ko kuba FDLR ikomeje gukorera muri RDC no kwifatanya n’ingabo za Leta ya Kinshasa ndetse n’abafatanyabikorwa bayo ari ikibazo gikomeye ku mutekano warwo no ku mahoro arambye mu karere.
Iyi ngingo ikomeje gutandukanya ibihugu byo mu karere, kuko Kinshasa n’abafatanyabikorwa bayo badakunze kwemera bimwe mu birego bishinjwa uruhare rwa FDLR mu bikorwa bya gisirikare biri gukorwa muri Kivu y’Amajyepfo.
Mu kiganiro Perezida Évariste Ndayishimiye yahaye ikinyamakuru Jeune Afrique mu kwezi kwa Gatanu 2026, yavuze ko ingabo z’u Burundi zoherejwe muri RDC ku busabe bwa Leta ya Congo kugira ngo zifashe FARDC mu bikorwa byo guhangana n’imitwe yitwaje intwaro.
Yasobanuye ko izo ngabo zikorera munsi y’ubuyobozi bwa FARDC kandi ko igihe zizava muri RDC kizagenwa na Leta ya Congo ubwayo.
Aya magambo yashimangiye ko Gitega ikomeje gushyigikira gahunda z’umutekano za Kinshasa ndetse ko ubufatanye bwa gisirikare hagati y’ibihugu byombi bugikomeje.
Ababikurikiranira hafi bavuga ko, nubwo abayobozi b’ibihugu byombi bakunze kuvuga ku bufatanye mu bukungu, ubuhahirane n’iterambere, ibikorwa bigaragara cyane hagati ya Kinshasa na Gitega muri iki gihe ari iby’umutekano n’ibya gisirikare.
Bavuga ko ihuriro rikomeye rihuza Félix Tshisekedi na Évariste Ndayishimiye rishingiye cyane ku nyungu bahuriyeho mu guhangana n’imitwe irwanya ubutegetsi bwa Kinshasa no ku bibazo by’umutekano biri mu Burasirazuba bwa RDC.
Icyakora, nk’uko impuguke zitandukanye zibigaragaza, amahoro arambye mu karere azakomeza kugorana kugerwaho igihe cyose ikibazo cya FDLR, ibikorwa by’imitwe yitwaje intwaro, ndetse n’amakimbirane akomeje kugaragara mu bice bya Minembwe n’ahandi muri Kivu y’Amajyepfo bitarabonerwa umuti wa politiki ushyigikiwe n’impande zose bireba.
Minembwe Capital News






