U Bubiligi Bwateye Utwatsi Ibirego byo Guha u Burundi Intwaro Zigamije Gutera u Rwanda
Minisitiri w’Intebe Wungirije w’u Bubiligi, akaba na Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga, Maxime Prévot, yamaganye yivuye inyuma amakuru amaze iminsi akwirakwizwa ku mbuga nkoranyambaga no mu bitangazamakuru, avuga ko igihugu cye kiri guha u Burundi intwaro zigamije gutera u Rwanda.
Mu butumwa yanyujije ku rubuga rwa X (rwahoze ari Twitter), Prévot yasubizaga umwe mu bakoresha urwo rubuga wari umubajije ku bivugwa ku mubano w’u Bubiligi n’u Burundi mu rwego rwa gisirikare. Yashimangiye ko ayo makuru ari ibinyoma bidafite ishingiro na rito, anahakana ko nta gihe na kimwe igihugu cye cyigeze cyohereza intwaro mu Burundi.
Yagize ati: “Ibi birego ni ibinyoma byambaye ubusa kandi nta shingiro bifite. Nta na rimwe u Bubiligi bwigeze bwohereza intwaro mu Burundi.”
Yakomeje asobanura ko amakuru nk’ayo atari mashya, ahubwo akunze kugaragara mu bihe by’umwuka mubi mu karere, agamije guteza umutekano muke no kubangamira inzira y’ibiganiro by’amahoro biri gukorwa.
Ati: “Birababaje kubona amakuru nk’aya akomeza gukwirakwizwa. Akenshi aba agamije kwangiza umubano w’ibihugu no gutesha agaciro imbaraga zishyirwa mu gushaka amahoro. Turasaba abantu bose kwitwararika ayo makuru no kutayaha agaciro.”
Iyi mvugo ije mu gihe umutekano mu karere k’Ibiyaga Bigari ukomeje kuba ingorabahizi, by’umwihariko mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, aho hakomeje ibikorwa by’imitwe yitwaje intwaro n’ingabo z’ibihugu bitandukanye.
Prévot yongeye gushimangira ko ikibazo cy’umutekano muke muri aka karere kidashobora gukemurwa hifashishijwe imbaraga za gisirikare gusa, ahubwo ko igisubizo kirambye gishingiye ku nzira ya politiki, ibiganiro byubaka n’ubufatanye bw’ibihugu birebwa n’iki kibazo.
Mu minsi ishize, hari amakuru yavuzwe ko u Bubiligi bwaba bwoherereza u Burundi intwaro zirimo indege zitagira abapilote (drones) n’imbunda zitandukanye, ndetse ko hari n’ingabo ziri gutegurwa mu mugambi wo kugaba igitero ku Rwanda. Icyakora, ubuyobozi bw’u Bubiligi bwahakanye ayo makuru, buvuga ko ari ibihuha bigamije kuyobya rubanda no guteza umwuka mubi mu karere.
Ababikurikiranira hafi bagaragaza ko mu bihe by’umutekano muke hakunze gukwirakwizwa amakuru atizewe, akoreshwa nk’intwaro yo mu rwego rw’itangazamakuru (information warfare), ishobora guhindura imyumvire y’abaturage no guteza umwuka mubi hagati y’ibihugu.
Muri iki gihe, aho ibiganiro by’amahoro bikomeje gushyirwa imbere n’imiryango mpuzamahanga n’ibihugu byo mu karere, amakuru nk’aya ashobora kubangamira izo mbaraga, bigatuma habaho gukomeza gushyamirana aho gushakira hamwe igisubizo kirambye.
Ku rundi ruhande, u Bubiligi bukomeje kugaragaza ko bushyigikiye inzira y’ibiganiro n’ubwumvikane mu gukemura ibibazo by’umutekano muke mu karere, buhamagarira impande zose bireba gushyira imbere amahoro aho gukomeza inzira y’intambara.





