U Bwongereza Buri Mu Bihe Bikomeye bya Politiki n’Ubukungu, Minisitiri w’Intebe Keir Starmer Nawe Atangiye Kuvugwaho Kwegura
Mu gihe u Bwongereza bukomeje guhangana n’ibibazo bikomeye by’ubukungu, izamuka ry’ibiciro ku isoko, ubushomeri bwiyongera ndetse n’ukutishimira imikorere ya Guverinoma, Minisitiri w’Intebe w’icyo gihugu, Keir Starmer, ari mu gitutu gikomeye cya politiki ku buryo bamwe mu bayobozi bakomeye bavuga ko yatangiye gutekereza uburyo ashobora kuva ku butegetsi mu buryo bwiyubashye.
Keir Starmer, wageze ku buyobozi nyuma y’intsinzi Ishyaka ry’Abakozi (Labour Party) ryagize mu matora rusange, ntaramara imyaka ibiri ayobora Guverinoma y’u Bwongereza, ariko amaze guhura n’ibibazo bikomeye byatumye icyizere abaturage bari bamufitiye gitangira kugabanuka ku muvuduko ukabije.
Kwamamaza impinduka nshya no gusubiza igihugu ku murongo nyuma y’ibihe by’ihungabana byakurikiye Brexit ni byo byari byitezwe kuri Starmer, ariko kugeza ubu benshi bavuga ko ibyo yasezeranyije abaturage bitaratanga umusaruro ugaragara.
Imbere mu Ishyaka ry’Abakozi riri ku butegetsi, ibintu bikomeje kuba bibi. Hari ukutumvikana gukomeye hagati y’abayobozi bakuru b’ishyaka ku cyerekezo cya Guverinoma ndetse n’uburyo ibibazo by’igihugu biri gukemurwa.
Inkuru yatangajwe n’ibinyamakuru bitandukanye byo muri icyo gihugu, birimo Daily Mail ku wa 16/05/2026, yavuze ko umwe mu bayobozi bakomeye muri Guverinoma ya Starmer yemeje ko Minisitiri w’Intebe yatangiye gutekereza ku buryo ashobora kwegura.
Uyu muyobozi yagize ati:
“Yamaze kubona ko uko ibintu bihagaze uyu munsi bidashobora gukomeza gutya. Arashaka gutegura uburyo bwiza bwo kuva ku butegetsi mu cyubahiro kandi ku bushake bwe. Ni we uzagena igihe gikwiriye cyo kubikora.”
Nubwo nta tangazo riratangazwa ku mugaragaro, amakuru ava mu bari hafi ya Starmer agaragaza ko ashobora gutegereza amatora ateganyijwe tariki ya 18/06/2026 mbere yo gufata icyemezo cya nyuma.
Aya matora afatwa nk’ingenzi cyane kuko ashobora guhindura icyerekezo cya politiki y’Ishyaka ry’Abakozi. Uwahoze ari Meya wa Manchester, Andy Burnham, ari mu bahabwa amahirwe menshi yo gutsinda ayo matora no gusubira mu Nteko Ishinga Amategeko, ibintu bishobora gutuma aba umwe mu bafite amahirwe yo gusimbura Starmer ku buyobozi bw’ishyaka.
Igitutu kuri Keir Starmer cyarushijeho gukomera nyuma y’uko abaminisitiri bane bo muri Guverinoma ye beguye mu cyumweru kimwe gusa. Muri bo harimo Wes Streeting wahoze ari Minisitiri w’Ubuzima, uvugwaho kuba ashobora kwinjira mu rugamba rwo gusimbura Starmer.
Ibi byateje impungenge zikomeye muri Guverinoma ndetse no mu badepite b’Ishyaka ry’Abakozi.
Nk’uko amakuru abivuga, nibura abadepite barenga 80 bamaze gusaba mu buryo buziguye cyangwa bw’ibanga ko Starmer yegura ku mwanya wa Minisitiri w’Intebe.
Nubwo bimeze bityo, hari abandi badepite n’abaminisitiri bungirije basaga 100 bashyize umukono ku nyandiko ishimangira ko iki atari igihe cyo guhindura ubuyobozi bw’Ishyaka ry’Abakozi kuko bishobora kurushaho guhungabanya igihugu.
Keir Starmer ubwe yakomeje gutangaza ko nta gahunda afite yo kwegura, ndetse ko agifite ubushake bwo gukomeza kuyobora igihugu no guhangana n’ibibazo gihura na byo.
Kuva u Bwongereza bwava mu Muryango w’Ubumwe bw’u Burayi (EU) mu mwaka wa 2016 binyuze muri Brexit, igihugu cyinjiye mu bihe by’ihungabana rikomeye rya politiki n’ubukungu.
Brexit yahinduye byinshi mu mikoranire y’u Bwongereza n’ibindi bihugu by’u Burayi, by’umwihariko mu bucuruzi, ishoramari, ubuhahirane ndetse n’ibikorwa by’ingendo.
Nyuma y’iyo gahunda, igihugu cyahuye n’izamuka rikabije ry’ibiciro, igabanuka ry’ishoramari rituruka hanze ndetse n’ibibazo by’abakozi mu nzego zitandukanye zirimo ubuvuzi, ubwikorezi n’ubuhinzi.
Mu gihe cy’imyaka umunani gusa yakurikiye Brexit, u Bwongereza bwabonye abayobozi benshi basimburana ku mwanya wa Minisitiri w’Intebe, harimo Theresa May, Boris Johnson, Liz Truss na Rishi Sunak, benshi muri bo beguye kubera ibibazo bya politiki cyangwa ubukungu.
Liz Truss by’umwihariko yamaze igihe gito cyane ku butegetsi nyuma y’uko gahunda ye y’ubukungu iteje ihungabana rikomeye ku masoko mpuzamahanga, ndetse amafaranga y’u Bwongereza (Pound Sterling) agatakaza agaciro ku rwego rutari rwitezwe.
Kugeza ubu, ubukungu bw’u Bwongereza bukomeje kugorwa n’ibibazo bikomeye birimo:
- Izamuka ry’ibiciro ku isoko (inflation) rikomeje kuremerera abaturage;
- Ibiciro by’amashanyarazi na gaz bikomeje kuzamuka;
- Ubukode bw’inzu n’imibereho muri rusange bikomeje guhenda cyane;
- Serivisi z’ubuzima za NHS zikomeje guhura n’ibibazo by’amikoro make n’abakozi bake;
- Imisoro ikomeje kwiyongera ku baturage no ku bigo by’ubucuruzi.
Abasesenguzi bavuga ko Guverinoma ya Starmer yananiwe gutanga ibisubizo byihuse ku bibazo abaturage bafite, ibintu byatumye amashyaka atavuga rumwe n’ubutegetsi ndetse n’abaturage basanzwe batangira gutakariza icyizere Ishyaka ry’Abakozi.
Hari kandi impungenge z’uko kongera guhindura Minisitiri w’Intebe bishobora gukomeza guhungabanya igihugu, cyane cyane mu gihe ubukungu bwacyo butarimo guhagarara neza.
Nubwo kugeza ubu Keir Starmer akomeje kuvuga ko atazegura, ibimenyetso bya politiki biri kwerekana ko ashobora gukomeza gushyirwaho igitutu gikomeye mu minsi iri imbere.
Amatora yo muri Makerfield ashobora kuba intandaro y’impinduka nshya muri politiki y’u Bwongereza, cyane cyane niba Ishyaka ry’Abakozi rikomeje gutakaza icyizere mu baturage.
Mu gihe kandi ikibazo cy’ubukungu gikomeje kuremerera abaturage, benshi mu basesenguzi bavuga ko u Bwongereza bushobora kongera kwinjira mu kindi gihe cy’ihungabana rya politiki, ibintu bishobora kongera guhindura ubuyobozi bw’icyo gihugu mu gihe cya vuba.





