U Bwongereza n’u Bufaransa mu Nama Mpuzamahanga Ikomeye ku Mutekano wa Hormuz
U Bwongereza n’u Bufaransa nibyo biyoboye inama mpuzamahanga ikomeye iri kubera uyu munsi, ihuje ibihugu n’abafatanyabikorwa bagera kuri 40, hagamijwe kuganira ku ngamba zo kugarura umutekano no kongera ubwigenge bwo kugenda mu muhora wa Hormuz, umwe mu nzira z’ingenzi z’ubucuruzi bw’ibikomoka kuri peteroli ku isi.
Iyi nama ibaye mu gihe hagaragaye impungenge zikomeye z’umutekano mu Karere k’u Burasirazuba bwo Hagati, aho Iran ivugwaho kuba yarafunze cyangwa igabanya ubwisanzure bwo kugera muri uwo muhora, mu rwego rwo kwihorera ku bitero bivugwa ko byagabwe na Leta Zunze Ubumwe za Amerika na Israel.
Ibi byatumye Amerika na yo ifata ingamba z’igisubizo zirimo kugabanya cyangwa gukaza igenzura ku nyanja zikoreshwa n’ubucuruzi bwa Iran, ibintu byakuruye impungenge ku isoko mpuzamahanga ry’ingufu, bigatuma ibiciro bya peteroli na gaz byiyongera ku kigero kigaragara.
Nk’uko byatangajwe n’ibiro bya Minisitiri w’Intebe w’u Bwongereza, Keir Starmer, iyi nama igamije: “Gushimangira amahoro adakomeye ariho muri ako karere, kureba uko inzira z’ubwato zanyura mu muhora wa Hormuz zasubira gukora nta nkomyi, no gushaka uburyo burambye bwo kurinda ubwisanzure bwo kugenda mu mazi mpuzamahanga.”
Biteganyijwe ko Minisitiri w’Intebe Starmer aza gushimangira ko “kongera gufungura uwo muhora byihuse kandi nta yandi mananiza” ari inshingano rusange z’ibihugu byose by’isi, bitewe n’akamaro kawo mu bukungu mpuzamahanga.
Iyi nama kandi izaganirwamo igitekerezo cyo kohereza “ingabo mpuzamahanga zishinzwe kurinda inzira z’inyanja,” zaba zigizwe n’ibihugu bitandukanye, hagamijwe gusa kurinda umutekano w’ubwato n’ubwisanzure bwo kugenda mu mazi, aho kwinjira mu ntambara cyangwa mu makimbirane ya politiki.
U Bufaransa bwavuze ko iki gitekerezo cyashyizwe mu butumire bw’inama bwatanzwe n’ibiro bya Perezida w’icyo gihugu, bushimangira ko hakenewe igisubizo gihuriweho ku rwego mpuzamahanga kugira ngo ubucuruzi bw’isi budakomeza guhungabana.
Kugeza ubu, impungenge z’umutekano mu muhora wa Hormuz ziracyari hejuru, cyane cyane kubera ubwiyongere bw’igitutu cya gisirikare n’amatangazo atandukanye aturuka ku mpande zirebwa n’aya makimbirane.
Isoko mpuzamahanga ry’ingufu rikomeje gukurikiranira hafi uko ibi bibazo bihagaze, kuko uwo muhora uca hafi 20% bya peteroli ikoreshwa ku isi; bityo, ikindi kintu cyose cyawuhungabanya cyagira ingaruka zikomeye ku bukungu bw’isi yose.
Bivugwa ko ibisubizo bizava muri iyi nama bishobora kugira ingaruka zikomeye ku mahoro n’ubucuruzi mpuzamahanga mu minsi iri imbere, bitewe n’uko ibihugu by’ibihangange bizumvikana ku ngamba zihuriweho cyangwa se bikagumana ibitekerezo bitandukanye ku mikoreshereze y’ingufu n’umutekano wo mu Nyanja y’u Burasirazuba bwo Hagati.
