Umutekano Muke muri Walikale Ugaragaza Intege Nke za FARDC; Mu gihe AFC/M23 na MRDP-Twirwaneho Bikomeje Kugaragaza Ubunyamwuga mu Kurinda Abasivili

Mu gihe ubuyobozi bwa Groupement Ihana, iherereye muri Teritwari ya Walikale mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru, bukomeje gutabaza inzego za Leta kubera ibikorwa by’abagabo bitwaje intwaro ziremereye bamaze icyumweru bagaragara muri ako gace, ibibazo by’umutekano muke bikomeje kugaragaza intege nke z’ingabo za FARDC n’ubushobozi buke bwo kugenzura ibice byinshi by’igihugu.

Mwami Kitwana Ngulu Séraphin, uyobora Groupement Ihana, yatangaje ko abo bagabo bitwaje intwaro bagaragaye mu gace ka Kabingu, muri localité ya Robe, ndetse no muri Mitamba, muri localité ya Banantabana. Nk’uko amakuru yatanzwe n’abaturage abivuga, abo bantu bamaze iminsi bubaka aho kuba by’agateganyo muri ako gace, ibintu byateye impungenge abaturage bakeka ko bashobora kuba bafite umugambi wo kuhaguma igihe kirekire.

Icyakomeje gutera impungenge abaturage ni uko kugeza ubu ubuyobozi bw’inzego z’umutekano n’ubwa gisirikare butaramenya abo bantu abo ari bo, inkomoko yabo cyangwa intego zabo. Mu gace kamaze imyaka myinshi kazahajwe n’imitwe yitwaje intwaro, kuba abantu bitwaje intwaro bashobora kwinjira bakiyubakira ibirindiro nta rwego na rumwe rubimenye cyangwa rubikumire, ni ikimenyetso cy’uburangare bukomeye mu mikorere y’inzego za FARDC, cyane cyane ko ari zo zishinzwe kugenzura ibyo bice.

Abasesenguzi benshi mu bibazo by’umutekano bakomeje kwibaza uburyo abantu bitwaje intwaro bashobora kumara iminsi irenga icyumweru mu bice bituwe n’abaturage bubaka ibirindiro, nta gikorwa gifatika cya gisirikare kibahagarika cyangwa kibakumira.

Ibi bibaye mu gihe FARDC ikomeje kuvuga ko ifite inshingano zo kurinda ubusugire bw’igihugu no gucunga umutekano w’abaturage. Nyamara, ibikorwa nk’ibi byongera gushimangira ibirego bimaze igihe bivugwa ko hari ibice byinshi bya RDC Leta itagifiteho ububasha busesuye, bikaba bikomeje kuba indiri y’imitwe yitwaje intwaro.

Abaturage bo muri Robe, Banantabana n’utundi duce duhana imbibi n’aho abo bagabo bagaragaye bavuga ko bafite ubwoba ko, niba nta gikozwe vuba, bashobora guteza imirwano mishya, gusahura abaturage cyangwa guteza ibindi bibazo by’umutekano muke byakunze kuranga Walikale mu myaka yashize.

Mwami Kitwana Ngulu Séraphin yasabye inzego za Leta, iz’umutekano ndetse n’igisirikare gukora iperereza ryihuse kugira ngo hamenyekane abo bagabo bitwaje intwaro abo ari bo, impamvu y’ukuhagera kwabo ndetse n’ingaruka bashobora guteza ku mutekano w’abaturage.

Yavuze ko gutinda kugira icyo ubuyobozi bukora bishobora gutuma ikibazo kirushaho gukomera, cyane cyane muri Teritwari ya Walikale isanzwe ifite amateka maremare y’imirwano hagati y’imitwe itandukanye yitwaje intwaro.

Ibi bibaye mu gihe, mu bindi bice byo mu Burasirazuba bwa RDC, imitwe nka AFC/M23 na MRDP-Twirwaneho ikomeje kwerekana uburyo bwo kugenzura neza ibice ifiteho ububasha no kurinda abaturage batuye muri ibyo bice. Abaturage bo muri ibyo bice bavuga ko ahantu henshi ibikorwa by’ubujura, ubushimusi n’ibitero by’imitwe yitwaje intwaro byagabanyutse kubera uburyo bw’imicungire y’umutekano bwashyizweho.

Mu gihe abaturage ba Walikale bakomeje gutegereza igisubizo cya FARDC ku kibazo cy’abo bantu bitwaje intwaro batazwi, benshi bakomeje kwibaza impamvu ibibazo nk’ibi bikigaragara nyuma y’imyaka myinshi Leta ivuga ko iri mu bikorwa byo kugarura amahoro n’umutekano mu Burasirazuba bwa RDC.

Ibyabereye muri Groupement Ihana byongeye kwerekana ikibazo gikomeye cy’umutekano muke gikomeje kuranga ibice byinshi bya RDC. Kuba abantu bitwaje intwaro bashobora kwinjira mu duce bakahubaka ibirindiro no kuhaguma igihe kirekire nta rwego rubakurikirana, ni ikimenyetso cy’ubushobozi buke bw’inzego z’umutekano muri ako karere.

Mu gihe abaturage bakomeje gusaba uburinzi n’umutekano birambye, haracyari ikibazo cy’ukuntu Leta ya Kinshasa n’ingabo za FARDC zagarura icyizere cy’abaturage mu bice bikomeje kwibasirwa n’imitwe yitwaje intwaro. Ni mu gihe indi mitwe irimo AFC/M23 na MRDP-Twirwaneho ikomeje kuvugwa na bamwe mu baturage nk’ifite uburyo bunoze bwo gucunga umutekano no kurinda abasivili mu duce igenzura, nka Minembwe, Bukavu, Goma n’ahandi.