Hiyongereye Undi Mukandida mu Bahatanira Kuyobora Loni: Uganda Yashyize Imbere Olara Otunnu, Dore Ibyo Wamenya Kuri Uyu Mukandida
MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)
Irushanwa ryo gushaka Umunyamabanga Mukuru mushya w’Umuryango w’Abibumbye (Loni/UN) rikomeje gufata indi ntera, nyuma y’uko Uganda itangaje ku mugaragaro ko yashyigikiye umudipolomate wayo, Olara Otunnu, nk’umukandida uzahatanira uwo mwanya. Ibi bivuze ko umubare w’abifuza kuyobora Loni wiyongereye, uva kuri batandatu ugera kuri barindwi.
Olara Otunnu ni umwe mu badipolomate bazwi cyane muri Afurika, akaba afite uburambe bw’igihe kirekire mu kazi ka dipolomasi no mu buyobozi bw’inzego mpuzamahanga. Yigeze kuba Intumwa Yihariye y’Umunyamabanga Mukuru wa Loni ishinzwe uburenganzira n’imibereho myiza y’abana mu bihe by’intambara, mu gihe Kofi Annan yari ayoboye Umuryango w’Abibumbye.
Uretse ibikorwa bye muri Loni, Otunnu yaninjiye muri politiki ya Uganda, aho yiyamamaje mu matora y’umukuru w’igihugu mu mwaka wa 2011 nk’umukandida utavuga rumwe n’ubutegetsi. Icyo gihe ariko yatsinzwe na Perezida Yoweri Kaguta Museveni, umaze ku butegetsi kuva mu mwaka wa 1986.
Kwiyongera kwa Otunnu mu bakandida kurushaho kongera ihangana mu irushanwa ryo gushaka uzasimbura Umunyamabanga Mukuru wa Loni uriho. Abasesenguzi bavuga ko uburambe bwe muri dipolomasi no mu bibazo mpuzamahanga bushobora kumugira umwe mu bakandida bashobora kwitabwaho, nubwo iri rushanwa riteganyijwe kuzaba rikomeye bitewe n’uburemere bw’abandi bahanganye.
Mu bandi bamaze gutangaza ko bahatanira uwo mwanya harimo Rafael Grossi, Umunya-Argentine uyobora Ikigo Mpuzamahanga gishinzwe Ingufu za Nikleyeri (IAEA), ndetse n’abandi bakandida baturuka mu bice bitandukanye by’isi, bose bafite intego yo kuyobora umwe mu miryango ikomeye ku rwego mpuzamahanga.
Irushanwa ryo gutora Umunyamabanga Mukuru wa Loni rikurikiranwa n’amahanga yose kubera uruhare rukomeye uwo muyobozi agira mu kubungabunga amahoro, gukemura amakimbirane, guteza imbere uburenganzira bwa muntu no guhuza ibihugu mu guhangana n’ibibazo byugarije isi.
Kuba Uganda yatanze Olara Otunnu nk’umukandida muri iri rushanwa ni intambwe ikomeye kuri icyo gihugu ndetse no ku mugabane wa Afurika, kuko bishobora kongera ijwi ryawo mu buyobozi bw’inzego mpuzamahanga mu gihe umukandida wayo yakomeza kugera kure muri aya matora.






