Uwiyita Col. Ngomanzito yasabye ko Wazalendo b’ukuri ari bo baguma muri Uvira—isesengura ku mutekano ukomeje kuzamo ibibazo
Uwiyita Col. Ngomanzito, umwe mu bayobozi b’imitwe yitwaje intwaro izwi nka Wazalendo, yasabye ko mu mujyi wa Uvira hasigara gusa abo yise “Wazalendo b’ukuri”, ashimangira ko abiyitirira iri zina ariko batagira imyitwarire myiza bakwiye gusubira mu mashyamba cyangwa bakava muri uwo mujyi.
Yabitangaje ari i Uvira mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo, mu gikorwa cyanitabiriwe na Jacques Kongolo, umuvugizi wa Perezida Félix Tshisekedi mu by’umutekano. Uwo muyobozi yari asoje uruzinduko yagiriye mu duce twa Bibogobogo, rugamije gukangurira abaturage gukomeza gushyigikira Leta ya Kinshasa no kwirinda gufasha imitwe yitwaje intwaro itemewe na Leta.
Mu ijambo rye, Ngomanzito yagaragaje ko hari igice cy’abiyita Wazalendo cyateshutse ku nshingano zo kurinda abaturage n’ibyabo. Yavuze ko “Wazalendo b’ukuri” ari abaharanira umutekano w’abaturage, bakabarinda kandi bakubahiriza uburenganzira bwabo, mu gihe abandi bashinjwa ibikorwa byo gusahura, kunyaga no guhungabanya ituze.
Yashimangiye ko gutandukanya abo byaba intambwe ikomeye mu kugarura icyizere hagati y’abaturage n’iyo mitwe isanzwe ifatanya n’ingabo za Leta.
Ibi Ngomanzito abitangaje mu gihe amakuru aturuka mu baturage ba Uvira n’inkengero zaho akomeje kugaragaza ko umutekano ukiri muke. Hari ibirego byinshi by’abaturage bavuga ko bamwe mu barwanyi ba Wazalendo bagira uruhare mu:
- kunyaga abaturage ibyabo ku gahato,
- kwinjira mu ngo bagasahura ibintu by’agaciro,
- no gufata abantu ku ngufu mu buryo buteye impungenge.
Nubwo Wazalendo bagiye bagaragazwa nk’abafatanyabikorwa ba hafi b’ingabo za Leta ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC), isesengura ry’ibiri kubera mu Burasirazuba bw’iki gihugu rigaragaza ko iyo mikoranire ifite intege nke, cyane cyane mu bijyanye no kugenzura imyitwarire y’iyo mitwe.
Leta ya Kinshasa yakunze kugaragaza ko Wazalendo ari abafatanyabikorwa mu rugamba rwo kurwanya ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23). Gusa, nta murongo uhamye kandi ugenzurwa neza urashyirwaho ku buryo ibikorwa byabo bigenzurwa kimwe n’igisirikare cya Leta.
Ibi bituma habaho ikibazo gikomeye cyo kumenya neza:
- abari mu rwego rwemewe,
- n’abakoresha izina rya Wazalendo mu nyungu zabo bwite.
Ababikurikiranira hafi bagaragaza ko kudashyiraho igenzura rikomeye no kubura umurongo uhamye w’imiyoborere ari byo biri mu bituma bamwe muri abo barwanyi bahinduka ikibazo aho kuba igisubizo.
Icyifuzo cya Ngomanzito, nubwo gisa n’icyerekeza ku kunoza imikorere ya Wazalendo, kiracyasaba gushyirwa mu bikorwa mu buryo bufatika. Ibi byasaba:
- gutandukanya ku buryo bugaragara imitwe yubahiriza amategeko n’iyarenzeho,
- gushyiraho uburyo bwo kubazwa inshingano ku bakora ibyaha,
- no kongera imbaraga mu kubaka igisirikare cya Leta gifite ubushobozi bwo kwigenga mu gucunga umutekano.
Mu gihe ibyo bitarashyirwa mu bikorwa, abaturage ba Uvira n’ahandi mu Burasirazuba bwa RDC bakomeje kubaho mu bwoba, hagati y’imitwe myinshi yitwaje intwaro itaragenzurwa neza n’inzego za Leta.
Uko ibintu bihagaze ubu, ikibazo cy’umutekano ntikirabonerwa igisubizo kirambye—kandi uruhare rwa Wazalendo rukomeje kuba impaka hagati y’abayibona nk’abashyigikiye Leta n’abayibona nk’indi soko y’umutekano muke.
