Ubuyobozi bwa Fizi Bwagaragaje Ikibazo Cy’Ubutabazi muri Minembwe mu gihe Kinshasa na Bujumbura Bikomeje Guhuriza Hamwe Imbaraga mu Bitero Byibasira Abanyamulenge
Ubuyobozi bwa Teritwari ya Fizi bwatangaje ko buhangayikishijwe n’uburyo ikibazo cy’ubutabazi gikomeje kuzamba mu gace ka Minembwe, nyuma y’imirwano ikaze imaze iminsi ihanganishije MRDP-Twirwaneho n’ihuriro ry’ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC), ingabo z’u Burundi, imitwe ya Wazalendo na FDLR.
Umuyobozi wa Teritwari ya Fizi, Sammy Badibanga Kalonji, yavuze ko iyi mirwano yatumye abaturage benshi bava mu byabo, cyane cyane abaturuka mu duce twa Bidegu, UGEAFI, i Lundu na Gitavi, aho FARDC ivuga ko yagabye ibitero tariki ya 16/06/2026.
Nk’uko yabitangaje, abaturage benshi bahungiye muri santere ya Minembwe nyuma yo guhunga imirwano yabereye mu bice bitandukanye bikikije uwo mujyi.
Yagize ati:
“Ku rwego rw’ubutabazi, hari abaturage benshi cyane bahungiye muri Minembwe Centre baturutse i Lundu, Gitavi, Gakenke na Bidegu.”
Ibi byatangajwe mu gihe amakuru aturuka mu bice bitandukanye bya Minembwe agaragaza ko abaturage bakomeje guhura n’ingaruka zikomeye z’intambara, zirimo kubura ibiribwa, ubuvuzi, aho kuba ndetse n’umutekano.
Sammy Badibanga Kalonji yanashinje u Rwanda gufasha AFC/M23 mu rugamba rwo mu Burasirazuba bwa Congo, ibirego u Rwanda rwakomeje gutera utwatsi, ahubwo rugashinja FARDC n’ingabo z’u Burundi gukorana bya hafi n’umutwe wa FDLR urimo abagize uruhare rukomeye muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda mu 1994.
Byongeye kandi, amakuru aturuka muri Minembwe agaragaza ko drone z’ingabo za FARDC n’iz’u Burundi zakomeje kugaba ibitero birasa ibikorwa remezo by’ingenzi birimo ibitaro, amazu y’abaturage, amatungo ndetse n’imirima.
Mu butumwa bwe, umuyobozi wa Fizi yahamagariye abaturage bo mu moko yose atuye muri teritwari ya Fizi gushyira imbere amahoro, ubwiyunge n’imibanire myiza hagati y’abaturage.
Yasabye abaturage kwirinda ibikorwa byose bishobora gukongeza amacakubiri cyangwa urwango rushingiye ku moko, avuga ko amahoro ari yo shingiro ry’iterambere n’umutekano by’abaturage.
Mu gihe ubuyobozi bwa Fizi bukomeje gutanga ubutumwa bwo kubungabunga amahoro, abaturage benshi bo mu bwoko bw’Abanyamulenge bavuga ko bakomeje kugira impungenge zikomeye ku bufatanye buri hagati ya Leta ya Kinshasa n’iya Bujumbura mu bikorwa bya gisirikare biri kubera mu misozi ya Minembwe.
Abasesenguzi bamwe bo muri ako karere bagaragaza ko kuva mu myaka ishize, ingabo z’u Burundi zagiye zigaragara mu bikorwa bya gisirikare bifatanyije na FARDC mu bice bitandukanye bya Kivu y’Amajyepfo, cyane cyane mu duce dutuwemo n’Abanyamulenge. Ibi byatumye bamwe mu baturage bo muri ubu bwoko bumva ko ibitero bibagabwaho atari ibikorwa bya gisirikare gusa byo kurwanya imitwe yitwaje intwaro, ahubwo ko hari umugambi mugari wo guca intege no gusenya ubushobozi bwabo muri ako karere.
Ku ruhande rw’Abanyamulenge, bavuga ko ibikorwa bya gisirikare bihuje FARDC, Wazalendo n’ingabo z’u Burundi byatumye abaturage benshi bava mu byabo, amatungo aranyagwa, ibikorwa by’ubuhinzi bigasenywa, ibintu bavuga ko byarushijeho gukaza ikibazo cy’ubutabazi.
Nubwo Leta ya RDC n’iy’u Burundi zivuga ko ibikorwa byazo bigamije kurwanya imitwe yitwaje intwaro no kugarura ubutegetsi bwa Leta mu bice birimo umutekano muke, abaturage benshi bo muri Minembwe bakomeje gusaba ko habaho ibiganiro bya politiki n’ubwiyunge aho gukomeza guha umwanya intambara.
Ibibera muri Minembwe bikomeje kugaragaza ubukana bw’ikibazo cy’umutekano muri Kivu y’Amajyepfo, aho usanga Leta y’i Kinshasa ivuga ko irwanira kurengera abaturage, nyamara ari yo igamije ukubarimbura.
Mu gihe FARDC ivuga ko iri kugarura ibice byari byarafashwe n’imitwe iyirwanya, MRDP-Twirwaneho n’abayishyigikiye bavuga ko bari mu rugamba rwo kurinda abaturage b’Abanyamulenge, bavuga ko bamaze imyaka myinshi bahura n’ibitero n’ihohoterwa bikorwa n’igisirikare cya Leta y’i Kinshasa n’imitwe gifatanya na yo.
Abasesenguzi bemeza ko niba nta nzira ya politiki n’ubuhuza bihamye bibonetse, Minembwe ishobora gukomeza kuba imwe mu ngingo zikomeye z’umutekano muke mu Burasirazuba bwa Congo, ndetse ikibazo cy’ubutabazi kigakomeza kuzamba.
Mu gihe imirwano ikomeje hafi ya Minembwe, abaturage bakomeje gusaba impande zose zishyamiranye guhagarika ibikorwa bya gisirikare no gushyira imbere ibiganiro. Hagati aho, ikibazo cy’abimuwe n’intambara, ubukene bw’ibiribwa n’ubwiyongere bw’impungenge z’umutekano bikomeje kuba zimwe mu mbogamizi zikomeye zibangamiye imibereho y’abaturage bo muri aka karere.






