Azarias Ruberwa yasabye Tshisekedi gufata icyemezo gikomeye ku mahoro ya RDC

MINEMBWE CAPITAL NEWS

Uwahoze ari Visi Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, Azarias Ruberwa Manywa, yongeye gutanga isesengura rikomeye ku bibazo by’umutekano n’imiyoborere bikomeje kwugariza Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, cyane cyane mu Burasirazuba bw’igihugu.

Ibi yabigarutseho mu kiganiro aheruka kugirana n’itangazamakuru, aho yasesenguye ibiganiro by’amahoro birimo kubera i Doha hagati ya Leta ya RDC n’ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23). Ruberwa yashimangiye ko inzira y’imishyikirano ikwiye kugira intego zisobanutse, igihe ntarengwa ndetse n’ibisubizo bifatika.

Mu isesengura rye, Azarias Ruberwa yavuze ko, mu buryo bw’ibanze, hari inzira ebyiri igihugu gishobora kunyuramo kugira ngo kigere ku mahoro: gushaka intsinzi binyuze mu ntambara cyangwa gushaka amahoro binyuze mu mishyikirano.

Yatanze urugero ku rugendo rwa Laurent-Désiré Kabila rwagejeje ku ifatwa ry’ubutegetsi i Kinshasa nyuma y’amezi arindwi y’intambara, ariko agaragaza ko adashyigikiye ko Congo ikomeza gushakira amahoro ku rugamba, kuko abaturage ari bo bakomeza kwishyura ikiguzi cy’intambara, ubwicanyi, kwimurwa n’ubukene.

Kuri Ruberwa, imishyikirano ni yo nzira ikwiye guhabwa amahirwe, ariko ikaba imishyikirano ifite umurongo usobanutse n’intego igaragara.

Ruberwa yanenze imikorere y’ibiganiro bya Doha

Ruberwa yanenze uburyo ibiganiro bya Doha bikomeje gukorwa, avuga ko bidakwiye kuba inzira idafite iherezo rizwi.

Yagaragaje ko imishyikirano ikomeye igomba kugira igihe ntarengwa. Yatanze urugero rw’amezi atandatu, aho impande zombi zagombye kuba zarageze ku masezerano y’amahoro cyangwa nibura ku masezerano ahamye yo guhagarika imirwano.

Kuri we, kuba ibiganiro bikomeza nta gihe ntarengwa cyangwa igisubizo gifatika bigaragara, bishobora gutuma inzira y’amahoro ihinduka uburyo bwo gutinza ikibazo aho kugikemura.

Iyi myumvire ya Ruberwa ifite ishingiro mu gusuzuma imishyikirano ya politiki, kuko imishyikirano idafite intego zisobanutse, igihe ntarengwa n’ibipimo bigaragaza intambwe imaze guterwa, ishobora gukomeza igihe kirekire nta musaruro ufatika.

Kuba yarasabye ko hashyirwaho igihe kizwi cyo kugera ku masezerano ntibisobanuye guhagarika imishyikirano, ahubwo ni ugushaka ko ibiganiro bihinduka inzira iganisha ku gisubizo aho kuba ibiganiro bihoraho.

Ikibazo cy’imfungwa na cyo cyagarutsweho

Ruberwa kandi yagarutse ku kibazo cyo kurekura imfungwa, aho yavuze ko ku bantu bagera kuri 700 basabwaga kurekurwa na AFC/M23, hari hamaze kurekurwa bake cyane, bagera hafi kuri 15.

Yifashishije iki kibazo mu kugaragaza ko impande zombi zitarimo gutera intambwe ku muvuduko ukenewe mu rwego rwo kubaka icyizere hagati y’abari mu biganiro.

“Ikibazo cya Congo si icy’igisirikare gusa”

Ikindi kintu cy’ingenzi Ruberwa yashimangiye ni uko ikibazo cya Congo kitagomba kureberwa mu ndorerwamo ya gisirikare gusa.

Ku bwe, ikibazo gifite imizi ya politiki kandi gisaba igisubizo cya politiki. Ni muri urwo rwego yongeye gushimangira ko hakenewe ibiganiro bya politiki byagutse kandi byinjizamo impande zitandukanye z’Abanye-Congo, kugira ngo ibibazo by’igihugu biganirweho ku buryo burambye.

Ibi bivuze ko, mu gihe imirwano ikomeje mu bice bitandukanye by’Uburasirazuba bwa RDC, igisubizo kirambye kitagomba gushingira gusa ku kongera abasirikare n’intwaro, ahubwo kigomba no gukemura ibibazo bya politiki, imiyoborere, umutekano n’imibanire y’abaturage.

Ruberwa asaba Tshisekedi gufata icyemezo cya politiki

Azarias Ruberwa yahise yerekeza ku nshingano za Perezida Félix Tshisekedi, avuga ko kuba ari we mukuru w’igihugu cya RDC kandi akaba ari we uhagarariye igihugu ku rwego mpuzamahanga, bituma afite inshingano ikomeye mu gushaka umuti w’ikibazo.

Yamusabye kudakomeza gushingira ku bitekerezo by’abajyanama, baba abasivili cyangwa abasirikare, niba ibyo bitekerezo bidashobora gufasha igihugu kuva mu ntambara.

Ahubwo yasabye Tshisekedi gufata icyemezo cya politiki gikomeye, kigamije gushyiraho ibiganiro by’ukuri, byagutse kandi byinjiza impande zitandukanye, kugira ngo ikibazo cya Congo gikemurwe ku meza y’imishyikirano aho gukomeza gukemurwa n’amasasu.

Ruberwa kandi yagaragaje impungenge z’uko, mu gihe ibiganiro bya politiki by’imbere mu gihugu bidakozwe, amakimbirane ashobora kwimukira mu baturage no mu mihanda.

Ni yo mpamvu asaba ubuyobozi gufungura inzira y’ibiganiro mbere y’uko uburakari bw’abaturage burushaho kwiyongera.

Ku bw’uwahoze ari Visi Perezida wa RDC, ibiganiro by’igihugu bigomba kuba uburyo bwo gusobanura inshingano za buri ruhande, kumva ibibazo by’impande zitandukanye no gushaka umuti ushobora kubaka amahoro arambye.

Amahoro arambye asaba igisubizo cya politiki

Ubutumwa bwa Azarias Ruberwa bushobora gusomwa nk’ubusabe bwo kugira icyerekezo gishya mu gushaka amahoro muri RDC.

Nubwo ashyigikiye igitekerezo cyo gukoresha imishyikirano aho gukomeza intambara, yanenze uburyo ibiganiro bya Doha bikomeje nta musaruro wihuse ugaragara, asaba ko bishyirirwaho igihe n’intego zisobanutse.

Mu by’ingenzi, Ruberwa asanga Tshisekedi ari we ugomba gufata icyemezo cya politiki gikomeye, agashyira imbere ibiganiro byagutse kandi bifite intego, kuko ikibazo cya Congo kirenze ubushobozi bw’igisirikare gusa.

Kuri we, amahoro arambye ntazagerwaho gusa n’intsinzi y’umwe mu barwana, ahubwo azasaba kumvikana ku bibazo bya politiki byatumye igihugu kimara imyaka myinshi mu makimbirane.

MINEMBWE CAPITAL NEWS