C64 Yatangaje Intsinzi ya “Ville Morte”, Isaba Leta Kureka Guhindura Itegeko Nshinga ndetse Itangaza Indi Migambi Ikomeye
Ihuriro ry’amashyaka ya politiki atavuga rumwe n’ubutegetsi, Coalition Article 64 pour la Défense de l’Ordre Constitutionnel (C64), ryatangaje ko ryishimiye uburyo abaturage bitabiriye gahunda ya “Ville Morte” yabaye ku wa Gatatu mu Mujyi wa Kinshasa no mu bindi bice bitandukanye bya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
Iri huriro rivuga ko icyo gikorwa cyagaragaje neza ko abaturage benshi batemera umugambi uwo ari wo wose wo guhindura cyangwa gusubiramo Itegeko Nshinga ry’igihugu, cyane cyane ingingo zirebana n’imiyoborere n’ihindurwa ryaryo rishobora kugira ingaruka ku mikorere ya demokarasi.
Mu itangazo ry’agateganyo ryashyizweho umukono n’abanyapolitiki bakomeye barimo Martin Fayulu, Jean-Marc Kabund, Moïse Katumbi, Augustin Matata Ponyo na Delly Sesanga, C64 yashimiye abaturage bagize uruhare muri icyo gikorwa mu buryo bw’amahoro kandi bubahiriza amategeko.
Aba bayobozi bagaragaje ko kwitabira “Ville Morte” atari ikibazo cya politiki gusa, ahubwo ari urugamba rw’abaturage bose bashaka kurinda amahame ya demokarasi, Itegeko Nshinga ndetse n’ubutegetsi bugendera ku mategeko.
Nk’uko iri huriro ribivuga, ibikorwa byagaragaye mu bice byinshi bya Kinshasa no mu yindi mijyi byerekanye ko abaturage bafite impungenge ku byifuzo byagaragajwe n’abayobozi bamwe mu gihugu byo gusubiramo Itegeko Nshinga. C64 ivuga ko abaturage bagaragaje ubutumwa busobanutse bwo kurengera gahunda ya Repubulika n’amahame ya demokarasi igihugu kimaze imyaka myinshi cyubaka.
Mu gitondo cyo kuri uwo munsi, ibikorwa byinshi by’ubucuruzi, ubwikorezi n’amasoko byagaragaye ko byagabanutse mu bice bitandukanye bya Kinshasa. Mu turere tumwe na tumwe, abaturage benshi bagumye mu ngo zabo, ibintu byafashwe n’abateguye iki gikorwa nk’ikimenyetso cy’ubwitabire bukomeye.
Icyakora, uruhande rwa Leta n’abayishyigikiye bagaragaje ko ibikorwa byakomeje mu bice byinshi by’igihugu, bavuga ko ubuzima bwakomeje nk’ibisanzwe ahantu henshi kandi ko igihugu kidakwiye kuyoborwa n’ibikorwa byo guhamagarira abaturage guhagarika imirimo.
Muri iki gihe, umwuka wa politiki muri RDC ukomeje kuba mubi hagati ya Leta iyobowe na Perezida Félix Tshisekedi n’amashyaka amwe n’amwe atavuga rumwe n’ubutegetsi.
Abatavuga rumwe na Leta bavuga ko hari ibimenyetso byerekana ubushake bwo guhindura Itegeko Nshinga kugira ngo hahindurwe uburyo igihugu kiyobowe cyangwa hongerwe ububasha ku buyobozi buriho. Ku rundi ruhande, bamwe mu bayobozi ba Leta bakomeje kuvuga ko ibiganiro ku Itegeko Nshinga ari uburenganzira bwa politiki kandi ko nta cyemezo kirafatwa cyo kurihindura.
Ibi bibazo bya politiki bibaye mu gihe igihugu gikomeje guhura n’ibibazo bikomeye by’umutekano, cyane cyane mu burasirazuba bwa RDC, aho intambara hagati y’ingabo za Leta zifatanyije n’ingabo z’u Burundi hamwe n’imitwe ya Wazalendo na FDLR, bahanganye n’ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) na MRDP-Twirwaneho, ikomeje kugira ingaruka zikomeye ku baturage.
Abasesenguzi benshi bavuga ko kutumvikana ku bibazo by’Itegeko Nshinga no ku miyoborere bishobora kongera ubushyamirane bwa politiki mu gihugu, mu gihe impande zombi zitabona uburyo bwo kuganira no kumvikana.
Ihuriro C64 ryatangaje ko kuri uyu wa Kane, tariki ya 04 Kamena 2026, riterana mu nama yo gusuzuma uko gahunda ya “Ville Morte” yagenze. Nyuma y’iyo nama, rizashyira ahagaragara raporo yuzuye igaragaza urwego abaturage bitabiriye iyo gahunda ndetse rinatangaze ibindi bikorwa riteganya gukora mu rwego rwo gukomeza icyo ryita kurengera Itegeko Nshinga n’ubutegetsi bugendera ku mategeko.
Abayobozi baryo bavuga ko urugamba rwabo ruzakomeza mu buryo bw’amahoro no mu nzira zemewe n’amategeko, mu gihe bakomeje gusaba abaturage gukomeza kuba maso no gukurikiranira hafi ibibera mu gihugu.
Kugeza ubu, abaturage benshi n’abasesenguzi ba politiki bakomeje gutegereza icyo Leta izavuga ku myanzuro ya C64 ndetse n’ibyemezo bishya iri huriro rishobora gutangaza mu minsi iri imbere, mu gihe impaka ku hazaza h’Itegeko Nshinga rya RDC zikomeje gufata indi ntera.
.
