Intambara hagati ya Washington na Tehran yinjiye mu kindi cyiciro gikomeye
Minembwe Capital News (MCN)
Umwuka w’intambara hagati ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika na Iran ukomeje gukara, nyuma y’uko ingabo za Amerika ku wa Gatandatu, tariki ya 5/09/2026, zigabye ibitero ku mato atatu atwara peteroli ya Iran, mu gikorwa Washington ivuga ko cyari igisubizo ku bitero bya misile Iran yari yagabye ku mato y’intambara ya Amerika.
Ubuyobozi bw’Ingabo za Amerika zishinzwe ibikorwa byo mu Burasirazuba bwo Hagati, CENTCOM, bwatangaje ko ingabo za Amerika zagabye ibyo bitero nyuma y’uko umutwe w’ingabo wa Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) wo muri Iran urashe misile za ballistic ugamije amato abiri y’intambara ya Amerika yari mu mazi yo muri ako karere.
Amerika ivuga ko ayo mato y’intambara yabashije kwirinda ibitero kandi ko nta musirikare wayo wakomeretse.
Amato atatu ya Iran yibasiwe
CENTCOM yavuze ko igitero cyibasiye amato atatu ya peteroli ya Iran.
Ubwato bwa mbere, M/T Downy, bwibasiwe hafi y’ikirwa cya Kharg, ahantu h’ingenzi cyane ku bikorwa byo kohereza peteroli ya Iran ku masoko mpuzamahanga.
Ubwato bwa kabiri, M/T Stark 1, bwatewe hafi y’agace ka Jask, mu burasirazuba bw’inzira y’amazi ya Strait of Hormuz.
Ubwato bwa gatatu, M/T Kylo, buzwi kandi nka Noxen, bwari mu Kigobe cya Oman. CENTCOM yavuze ko bwo bwangijwe bikomeye nyuma y’uko abari babutwaye basabwe kubusohokamo.
Amerika ivuga ko ayo mato atatu yari mu cyo yise “shadow network”, umuyoboro w’ubucuruzi bwa peteroli ukorwa mu buryo bwihishe, Washington ishinja gufasha mu gutera inkunga IRGC n’indi mitwe ifitanye isano na Iran mu karere.
Brad Cooper: “Tuzashyiraho igihombo gikomeye kurushaho”
Umuyobozi wa CENTCOM, Admiral Brad Cooper, yavuze ko igikorwa cy’Amerika cyari ubutumwa bugenewe IRGC.
Mu magambo yatangajwe na CENTCOM, yavuze ko niba Iran irashe amato abiri y’Amerika, Washington izasubiza ishyiraho igihombo gikomeye kurushaho ku bukungu bwa Iran, harimo no kwangiza amato yayo atatu ya peteroli.
Ibi bigaragaza ko Amerika itagishingiye gusa ku gusubiza ibitero bya gisirikare ku rwego rw’amato y’intambara, ahubwo iri no gukoresha umutungo wa peteroli n’ubwikorezi bwo mu nyanja nk’ibikoresho byo gushyira igitutu ku bukungu bwa Iran.
Iran yemeje ko amato yayo yatewe
Ku ruhande rwa Iran, amakuru yatangajwe n’itangazamakuru rya Leta yemeje ko ubwato bwa peteroli bwari hafi y’ikirwa cya Kharg bwibasiwe na misile za Amerika.
Iran yavuze ko ubwo bwato bwafashwe n’inkongi y’umuriro, ariko ko umuriro waje kuzimywa kandi ko nta muntu wahasize ubuzima.
Naho ubwato bwa kabiri bwibasiwe hafi ya Jask, abari baburimo ngo bashoboye kugera ku nkombe nta kibazo gikomeye bagize.
Kharg: aho ikibazo cyabaye gikomeye kurushaho
Igitero cyabereye hafi ya Kharg Island gifite uburemere bwihariye kubera akamaro ako gace gafite ku bukungu bwa Iran.
Kharg ni ihuriro rikomeye Iran ikoresha mu kohereza peteroli yayo ku masoko yo hanze. Amakuru yatangajwe n’ibitangazamakuru mpuzamahanga agaragaza ko igice kinini cy’ibicuruzwa bya peteroli Iran yohereza hanze kinyura muri ako gace.
Bityo, kwibasira ubwato bukorera hafi ya Kharg ntibifatwa gusa nk’igikorwa cya gisirikare, ahubwo bishobora kugira ingaruka ku bushobozi bwa Iran bwo kohereza peteroli no kubona amadovize, mu gihe ubukungu bw’igihugu busanzwe buri ku gitutu cy’ibihano mpuzamahanga.
Amerika na Iran: intambara iri kugenda ihinduka iy’ubukungu n’ubwikorezi
Ibikorwa byo ku itariki ya 05/09/2026 bigaragaza ko amakimbirane hagati ya Washington na Tehran amaze kurenga ku rwego rwo guhangana ku bibazo bya gahunda ya kirimbuzi ya Iran gusa.
Strait of Hormuz, inzira y’amazi ihuza Ikigobe cya Persian n’Inyanja ya Oman, iri mu bice by’ingenzi cyane muri iyi ntambara. Ni inzira ikoreshwa mu gutwara igice kinini cya peteroli n’ibikomoka kuri yo bijya ku masoko mpuzamahanga.
Kugira ngo Amerika ikomeze kurinda amato yayo no gukomeza ubwikorezi bwo mu nyanja, mu gihe Iran nayo ishaka gukoresha uwo mwanya nk’igikoresho cyo gushyira igitutu kuri Washington, bituma ako gace karushaho kuba isibaniro ry’ibihugu by’ibihangange.
Reuters yatangaje ko ibiciro bya peteroli byazamutse bikagera hafi ku madolari 96.28 kuri kagunguru, mu gihe impungenge zo guhungabana kw’ubwikorezi bwo muri Strait of Hormuz zikomeje kwiyongera.
Tehran nayo iravuga ko izakomeza gusubiza
Nubwo Amerika ivuga ko ibitero byayo ari igisubizo ku bikorwa bya IRGC, Iran nayo yakomeje gutangaza ko ishobora kongera ibitero ku mato y’Amerika ndetse no ku bwikorezi bufitanye isano na Washington.
Amakuru aturuka muri Iran agaragaza ko igisirikare cya Iran cyaburiye Amerika ko ibitero ku mato yayo bishobora gutuma Tehran irushaho kwagura ibikorwa bya gisirikare mu karere.
Hari kandi amakuru yavugaga ko Iran yavuze ko yibasiye amato y’Amerika mu rwego rwo kwihorera, ariko Pentagon ntiremeza ibyo birego mu gihe ayo makuru yatangazwaga.
Isi itangiye kwibaza ku ngaruka ku isoko rya peteroli
Ikibazo gikomeye kirenze Amerika na Iran ubwabyo ni ingaruka iyi ntambara ishobora kugira ku bukungu bw’isi.
Niba imirwano ikomeje kwibanda ku mato atwara peteroli no kuri Strait of Hormuz, ubwikorezi bw’ingufu bushobora guhungabana, ibiciro bya peteroli bikazamuka ndetse n’ibihugu bitumiza peteroli bikagira ibibazo byiyongera ku bukungu.
Ni yo mpamvu igitero cyo ku itariki ya 05/09/2026 gifatwa nk’ikimenyetso cy’uko amakimbirane hagati ya Washington na Tehran ashobora kuba yinjiye mu cyiciro gishya, aho igisirikare, peteroli, ubwikorezi bwo mu nyanja n’ubukungu bihurira ku rugamba rumwe.
Kugeza ubu, impande zombi ziracyashinjanya gutangiza ibitero no kwihorera, mu gihe amahirwe yo kugabanya umwuka mubi hagati ya Washington na Tehran akomeje kuba make.







