Umwuka w’intambara hagati ya Iran na Leta Zunze Ubumwe za Amerika wongeye gukara nyuma y’uko ingabo z’Amerika zigabye igitero ku birindiro bibiri byarashishaga ibisasu bya roketi bya Iran ku kirwa cya Larak, giherereye mu Nyanja ya Hormuz, ahantu hafite akamaro gakomeye ku bucuruzi mpuzamahanga bw’ingufu.
Iki gitero cyabaye ku Cyumweru, tariki ya 30/08/2026, kiba ari cyo gikorwa cya mbere kizwi cy’ingabo z’Amerika cyagabwe ku butaka bwa Iran kuva mu mpera z’ukwezi kwa Karindwi. Amerika yavuze ko icyo gikorwa cyari kigamije gukumira ibikorwa by’ingabo z’Abashinzwe Impinduramatwara muri Iran (IRGC), zari zitegura kurasa roketi zari zitwaye ibisasu bishobora gushyirwa mu mazi y’Umuhora wa Hormuz.
Iran yahise itangaza ko izihorera
Nyuma y’igitero cy’Amerika, IRGC yatangaje ko Iran itazarebera icyo gikorwa. Ubuyobozi bw’uyu mutwe bwavuze ko igitero cyahitanye ndetse kigakomeretsa bamwe mu basirikare n’abaturage, nubwo umubare nyawo w’abapfuye n’abakomeretse utatangajwe.
IRGC yavuze ko Amerika izahura n’ingaruka z’igitero cyayo, ishimangira ko hazabaho igisubizo cyo kwihorera no guhana abagabye icyo gitero.
Iri tangazo ryahise rituma impungenge zo kongera kwiyongera kw’intambara hagati ya Washington na Tehran zirushaho kuba nyinshi, cyane cyane kubera ko Umuhora wa Hormuz ari umwe mu mihora y’amazi ifite akamaro gakomeye ku bukungu bw’isi.
Amerika ivuga ko yibasiye ibisasu byari bigiye gushyira Hormuz mu kaga
Ku ruhande rwa Washington, umuyobozi w’Amerika yasobanuye ko igitero cyari kigamije kurandura ibikoresho by’intambara byashoboraga guhungabanya umutekano w’Umuhora wa Hormuz.
Umwe mu bayobozi b’Amerika yatangaje ko ingabo za IRGC zari zagaragaye zitegura kurasa roketi zari zitwaye ibikoresho byo gushyira mu mazi, bikaba byashoboraga guteza ikibazo gikomeye ku mato atwara ibicuruzwa n’ibikomoka kuri peteroli.
Amerika kandi yavuze ko ikomeje gukurikirana ibikorwa bya Iran muri ako karere kandi ko yiteguye kurinda urujya n’uruza rw’ubucuruzi muri uwo muhora.
Iran yasubije ibitero ku birindiro by’Amerika muri Jordan
Nyuma y’igitero cyabereye kuri Larak, IRGC yatangaje ko yarashe misile za ballistic ku birindiro bibiri by’ingabo z’Amerika muri Jordan.
Reuters yatangaje ko Iran yavuze ko yibasiye ibirindiro bya King Hussein na Al Azraq, isobanura ko ibyo bitero byari igisubizo ku gitero Amerika yagabye kuri Larak.
Amakuru y’ibanze avuga ko igice kinini cya misile zarashwe cyahagaritswe mbere y’uko kigera ku ntego, ariko ibihugu byombi byakomeje gutanga amakuru atandukanye ku ngaruka z’ibyo bitero.
Ibi byatumye ikibazo kidakomeza kuba igitero kimwe cyabereye kuri Larak gusa, ahubwo gihinduka ihanahana ry’ibitero hagati ya Iran n’Amerika mu karere k’Uburasirazuba bwo Hagati.
Umuhora wa Hormuz wongeye kuba intandaro y’amakimbirane
Umuhora wa Hormuz ni ahantu hafite akamaro gakomeye ku bukungu bw’isi, kuko unyuramo igice kinini cy’ibikomoka kuri peteroli bitwarwa n’amato ku isi.
Ni yo mpamvu ibikorwa bya Iran byo gushyira cyangwa gutegura gushyira ibisasu byo mu mazi muri uwo muhora Amerika ibifata nk’iterabwoba rikomeye ku bwikorezi mpuzamahanga.
Ku rundi ruhande, Tehran imaze igihe ikoresha ubushobozi bwayo bwo guhungabanya urujya n’uruza muri Hormuz nk’igikoresho cy’igitutu mu ntambara yayo na Washington. Reuters ivuga ko Iran ibona imihora y’ubucuruzi, ingufu n’ibikorwaremezo by’ingenzi nk’ahantu hashobora gukorera igitutu Amerika kugira ngo igire ibyo irekura mu biganiro.
Impungenge zo gukomeza kwaguka kw’intambara
Igitero kuri Larak ndetse n’igisubizo cya Iran muri Jordan bibaye nyuma y’igihe ibikorwa by’imirwano hagati y’impande zombi byari bimaze kugabanuka.
Reuters yatangaje ko ku itariki ya 17/08/2026, Iran yari yatangaje ko ishobora kujya mu buryo bwuzuye bwo gutera, mu gihe ibiganiro bigamije kurangiza intambara byari byarananiranye.
Ubu, nyuma y’ihanahana ry’ibitero, ikibazo gikomeye ni ukumenya niba impande zombi zizongera kugaba ibitero bikomeye cyangwa niba hazongera kubaho imbaraga za dipolomasi zo guhagarika imirwano.
Kugeza ubu, ariko, Iran yamaze gutangaza ko igitero cy’Amerika kuri Larak kitazabura igisubizo, mu gihe Washington na yo ikomeje kuvuga ko izakomeza kurinda Umuhora wa Hormuz n’urujya n’uruza rw’amato mpuzamahanga.
Ibi bishobora gutuma iminsi iri imbere iba ingenzi cyane ku mutekano wo mu Burasirazuba bwo Hagati ndetse no ku isoko mpuzamahanga ry’ingufu.