Menya byinshi ku ijambo Perezida Tshisekedi agiye kugeza ku Banyekongo, ritegerejweho icyerekezo ku ntambara n’amahoro
Ku wa Mbere, tariki ya 04/05/2026, saa moya z’umugoroba (19h00), Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, Félix Tshisekedi, ateganyijwe gutanga ikiganiro kizanyura kuri RTNC no ku mbuga zose za digitale za Perezidansi. Iki kiganiro kizatambuka mu gihe igihugu kiri mu bihe bikomeye by’umutekano muke, aho ingabo za Leta (FARDC) zihanganye n’ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) mu burasirazuba bw’igihugu.
Nk’uko amakuru abigaragaza, iri jambo riteganyijwe kwibanda ku bintu by’ingenzi bitatu:
Gusobanura uko umutekano uhagaze mu bice byugarijwe n’intambara, cyane cyane muri Kivu y’Amajyaruguru na Kivu y’Epfo.
Guhumuriza abaturage no kubizeza ko Leta ifite ubushobozi bwo kugarura amahoro n’umutekano.
Gusaba ubumwe bw’Abanyekongo, by’umwihariko mu gihe igihugu gihanganye n’ibibazo bikomeye by’umutekano n’igitutu cy’amahanga.
Perezida ashobora kandi kugaruka ku ruhare rw’ibihugu byo mu karere ndetse n’umuryango mpuzamahanga, cyane cyane ku birego bya Kinshasa bishinja u Rwanda gushyigikira umutwe wa M23—ikibazo gikomeje guteza impaka ku rwego mpuzamahanga.
Mu by’ukuri, politiki ya Perezida Tshisekedi iri mu ihurizo rikomeye. Ku ruhande rumwe, yakomeje kugaragaza umurongo ukakaye ku mutekano, ashyira imbere ingufu za gisirikare mu kurwanya AFC/M23. Ibi byagaragaye mu kongera ingabo ku rugamba, gufatanya n’ingabo z’ibihugu by’inshuti, ndetse no gushyigikira ibikorwa bya Wazalendo (imitwe yitwara gisirikare yunganira FARDC).
Ku rundi ruhande ariko, abakurikiranira hafi ibibazo bya RDC bagaragaza ko:
Politiki yishingikiriza ku mbaraga za gisirikare zonyine ishobora kudatanga umusaruro urambye, kuko ikibazo gifite imizi mu bya politiki n’amateka.
Inzira z’imishyikirano na dipolomasi zisa n’izitagihabwa agaciro gahagije, nyamara ari zo zafasha kugabanya umwuka mubi mu karere.
Ubukungu n’imibereho y’abaturage bikomeje guhungabana, bigatuma bamwe mu baturage batangira gushidikanya ku cyerekezo cya Leta.
Ese iri jambo rishobora guhindura ibintu?
Icyitezwe na benshi mu Banyekongo si amagambo gusa, ahubwo ni ingamba zifatika:
Ese hazatangazwa ingamba nshya za gisirikare cyangwa iza dipolomasi?
Ese hazagaragazwa inzira yo kuganira n’abatavuga rumwe na Leta?
Ese Perezida azatanga icyerekezo gisobanutse ku kugarura amahoro arambye?
Mu gihe igihugu kiri mu ntambara, ijambo nk’iri rifite uburemere bukomeye. Rishobora kongera icyizere mu baturage cyangwa rigasiga ibibazo byinshi kurushaho niba ridatanze ibisubizo bifatika.
Iri jambo rya Perezida Félix Tshisekedi rije mu gihe gikomeye cy’amateka ya RDC. Ni umwanya wo gusobanura, guhumuriza no kwerekana icyerekezo. Ariko nanone ni ikizamini gikomeye ku buyobozi bwe—kigaragaza niba politiki ye ishobora kugeza igihugu ku mahoro arambye, cyangwa niba hakenewe impinduka zifatika mu mikorere ya Leta mu gihe igihugu gikomeje kuba mu ntambara.
