Minembwe Mu Bicu by’Intambara, Kinshasa Mu Mpaka za Politiki: Ivugururwa ry’Itegeko Nshinga Rikomeje Kuvugisha Benshi
Mu gihe Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) ikomeje guhangana n’ibibazo bikomeye by’umutekano, politiki n’imiyoborere, impaka zishingiye ku ivugururwa ry’Itegeko Nshinga zikomeje gufata indi ntera mu gihugu. Abashyigikiye ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi bavuga ko igihe kigeze kugira ngo igihugu cyongere gusuzuma amategeko yacyo shingiro, kugira ngo ahuzwe n’ibibazo bishya igihugu gihanganye na byo, mu gihe abatavuga rumwe n’ubutegetsi bo babibona nk’umushinga ushobora gutuma habaho kwagura ububasha bwa Perezida.
Izi mpaka zongeye gukomera nyuma y’ibiganiro byabereye ku rubuga X, aho umunyamakuru Stanis Bujakera Tshiamala yagiranye impaka na Sylvain Mutombo, umwe mu bagize ubuyobozi bw’ihuriro Union Sacrée rishyigikiye Perezida Tshisekedi. Mutombo yatanze ibisobanuro birebire asubiza Laurent Onyemba, umwe mu banenga gahunda yo guhindura Itegeko Nshinga.
Sylvain Mutombo yavuze ko Itegeko Nshinga ririho ubu ritashoboye gukemura ibibazo byinshi byugarije inzego za Leta muri RDC. Yagaragaje ibibazo byagiye bigaragara mu nteko z’intara, aho ibikorwa byazo bikunze guhagarara bitewe n’amakimbirane ya politiki. Yanavuze ibibazo biri mu rwego rw’ubucamanza no mu Nama Nkuru y’Ubucamanza.
Yashimangiye ko hari ingingo nyinshi zikeneye gusubirwamo kugira ngo inzego za Leta zikore neza kandi zirusheho gutanga umusaruro mu miyoborere y’igihugu.
Mu ngingo yagarutseho cyane, Mutombo yavuze ko ikibazo cy’ubwenegihugu gikomeje kuba imwe mu mbogamizi zikomeye igihugu gifite. Yavuze ko hari Abanyekongo bafite ubwenegihugu bubiri kandi bafite ubushobozi n’ubumenyi bukenewe mu gihugu, ariko amategeko akababuza kugira imyanya imwe n’imwe.
Yagaragaje kandi impungenge zishingiye ku mutekano, avuga ko hari ibibazo byo kwinjirira inzego z’umutekano n’igisirikare bikomeje kuvugwa mu gihugu. Kuri we, ibi byose bisaba ibisubizo byimbitse byashingira ku ivugururwa ry’amategeko shingiro.
Mu rwego rwo gusubiza abavuga ko Itegeko Nshinga ridakwiye gukorwaho, Mutombo yibukije ko ryigeze guhindurwa ku butegetsi bwa Joseph Kabila, harimo impinduka zakozwe ku ngingo zirebana n’amatora ya Perezida wa Repubulika ndetse n’ububasha bw’inzego zimwe z’ubuyobozi bw’intara.
Yavuze ko niba impinduka zarashobotse icyo gihe, nta mpamvu yatuma abaturage ba Congo babuzwa kongera kuganira ku mavugurura mashya ashobora gufasha igihugu gukemura ibibazo kiri guhura na byo uyu munsi.
Izi mpaka za politiki zibaye mu gihe ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi bukomeje guhura n’igitutu gikomeye gituruka ku bibazo by’umutekano mu burasirazuba bwa RDC.
Mu mezi ashize, ibikorwa bya gisirikare by’ingabo za FARDC zifatanyije n’iz’u Burundi byakajije umurego mu bice bitandukanye bya Kivu y’Amajyepfo, cyane cyane mu misozi ya Minembwe n’ahandi hatuwe n’Abanyamulenge. Gusa, amakuru aturuka muri ibyo bice agaragaza ko imirwano yakomeje gufata indi ntera hagati y’izo ngabo n’umutwe wa MRDP-Twirwaneho.
Abasesenguzi bamwe bavuga ko kuba ibikorwa bya gisirikare bimaze igihe kinini bitaratanga umusaruro ugaragara bishobora kugira ingaruka ku cyizere abaturage bafite ku buyobozi bwa Perezida Tshisekedi, cyane cyane mu bice bikomeje kwibasirwa n’intambara.
Mu karere ka Minembwe, ibikorwa by’umutekano bikomeje kuba ihurizo rikomeye. Nubwo impande zitandukanye zitanga amakuru atandukanye ku byerekeye uko imirwano igenda, abaturage bakomeje kugaragaza impungenge zishingiye ku mutekano ndetse n’ingaruka z’intambara ku mibereho yabo ya buri munsi.
Abatuye ako karere bavuga ko icyifuzo cyabo gikomeje kuba ukubona amahoro arambye, umutekano usesuye ndetse no gusubukura ibikorwa by’ubukungu byahungabanyijwe n’imirwano imaze imyaka myinshi.
Mu gihe ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi bukomeje gushyira imbere igitekerezo cyo kuvugurura Itegeko Nshinga, abatavuga rumwe na bwo bavuga ko ikibazo nyamukuru igihugu gifite atari amategeko, ahubwo ari ikibazo cy’umutekano, imiyoborere n’ubukungu.
Icyakora, abashyigikiye iryo vugururwa bo bavuga ko igihugu kidashobora gukomeza gukoresha amategeko yashyizweho mu bihe bitandukanye n’ibyo RDC iri kunyuramo uyu munsi, cyane cyane mu gihe igihugu gikomeje guhangana n’ibibazo by’umutekano mu burasirazuba ndetse n’impinduka zikenewe mu mikorere y’inzego za Leta.
Mu gihe impaka zikomeje gukaza umurego i Kinshasa, amaso y’Abanyekongo n’umuryango mpuzamahanga akomeje kureba uburyo ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi buzashobora guhangana n’ibibazo by’umutekano, politiki n’ubumwe bw’igihugu mbere y’uko hatangwa umwanzuro ku hazaza h’Itegeko Nshinga rya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.






