Muri RDC Noneho Ntibisanzwe: Politiki ya Congo Yinjiye mu Cyiciro Gishya, Hateguwe Igikorwa Gishobora Guhindura Isura y’Ubutegetsi bwa Perezida Tshisekedi
Mu gihe impaka zishingiye ku ivugururwa ry’Itegeko Nshinga muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) zikomeje gufata indi ntera, ihuriro ry’amashyaka n’imiryango ya sosiyete sivile rizwi nka C64 riharanira kurengera Itegeko Nshinga, ryatangaje umunsi wa “Ville Morte” (guhagarika ibikorwa rusange) uzaba ku wa Gatatu, tariki ya 03/06/2026.
Abayobozi b’iri huriro batangaje ko iki gikorwa kiri mu rwego rw’ibikorwa by’abaturage bigamije kugaragaza ko batemera icyo bise gahunda yo guhindura Itegeko Nshinga, ndetse no kwamagana ibyo bafata nk’ibimenyetso bishobora guteza ikibazo cyo gucamo ibice igihugu cya Congo.
Mu itangazo ryabo, C64 yavuze ko abaturage bakwiye kuguma mu ngo zabo, ibikorwa by’ubucuruzi bigahagarara, ndetse n’indi mirimo ya buri munsi ikagabanywa kugira ngo batange ubutumwa bukomeye bwo kurengera Itegeko Nshinga ryatowe tariki ya 18/02/2006.
Abagize iri huriro bavuga ko Itegeko Nshinga ari ryo shingiro ry’ubumwe bw’Abanyekongo ndetse n’imiyoborere ya demokarasi igihugu cyubatse mu myaka yashize.
Nk’uko babitangaza, impinduka zose zakorwa kuri iri tegeko zigomba kuganirwaho mu mucyo no ku bwumvikane bwagutse bw’Abanyekongo bose. Bavuga kandi ko hari impungenge z’uko bamwe bashobora gukoresha ivugururwa ryaryo mu nyungu za politiki.
C64 ivuga ko gahunda ya “Ville Morte” ari uburyo bwa demokarasi bwo gutuma ijwi ry’abaturage ryumvikana no kwerekana ko hari igice cy’Abanyekongo kitishimiye icyerekezo igihugu kirimo kujyamo.
Mu Mujyi wa Kinshasa, ibikorwa byo gukangurira abaturage kuzitabira uwo munsi byatangiye kugaragara mu bice bitandukanye by’umurwa mukuru.
Abashyigikiye C64 bavuga ko bifuza ko uwo munsi wazaba ikimenyetso gikomeye cyerekana ko abaturage bashyigikiye kubahiriza Itegeko Nshinga no kurinda amahame ya Repubulika.
Hari kandi ubutumwa bukomeje gukwirakwizwa ku mbuga nkoranyambaga busaba abaturage kwitabira iki gikorwa mu mahoro no kwirinda ibikorwa byose byashobora guteza umutekano muke.
Ku ruhande rwa Leta ya RDC, abayobozi bakomeje gushimangira ko ubwisanzure bwo gutanga ibitekerezo n’ubwo gukora imyigaragambyo bwubahirizwa n’amategeko, ariko banaburira ko ibikorwa byose bishobora guhungabanya umutekano cyangwa kubangamira ubuzima bw’abaturage bitazihanganirwa.
Inzego z’umutekano muri Kinshasa zimaze iminsi zongera ingamba zo gukurikirana uko ibintu bihagaze, cyane cyane nyuma y’aho amatsinda atandukanye ya politiki atangiye gutangaza gahunda z’ibikorwa byo kwamagana cyangwa gushyigikira impinduka zitandukanye ziri kuganirwaho mu gihugu.
Amakuru aturuka mu buyobozi bwa Kinshasa agaragaza ko inzego zishinzwe umutekano zahawe amabwiriza yo gukomeza gucunga umutekano no gukumira ibikorwa byose bishobora guteza imvururu cyangwa kwangiza ibikorwa remezo n’iby’abaturage.
Mu mezi ashize, ikibazo cy’ivugururwa ry’Itegeko Nshinga cyabaye imwe mu ngingo zikomeye zikomeje kugibwaho impaka muri RDC.
Abashyigikiye impinduka bavuga ko hari ingingo zimwe zikeneye kuvugururwa kugira ngo zijyane n’ibihe igihugu kirimo, mu gihe abatavuga rumwe na bo bavuga ko ibyo bishobora gufungura inzira y’impinduka za politiki zishobora guteza amakimbirane mashya.
Ni muri urwo rwego C64 ikomeje gusaba abaturage kwitabira “Ville Morte” nk’uburyo bwo kugaragaza ko badashyigikiye icyo bita kugerageza gukorakora ku mahame shingiro ya Repubulika.
Kuri ubu, amaso y’Abanyekongo n’ay’umuryango mpuzamahanga ahanzwe tariki ya 03/06/2026, umunsi C64 yateganyijeho iki gikorwa.
Nubwo abayobozi b’iri huriro bavuga ko ari igikorwa cy’amahoro kigamije gutanga ubutumwa bwa politiki, Leta yo ivuga ko izakomeza gukurikirana uko ibintu bihagaze kugira ngo umutekano n’ituze bikomeze kubungabungwa.
Icyakora, uko uwo munsi wegereza ni ko ubushyamirane bwa politiki hagati y’abashyigikiye ubutegetsi n’ababunenga bukomeje gufata indi ntera, ibintu bishobora gutuma iki gikorwa cya “Ville Morte” kiba ikigeragezo gikomeye ku ruhande rw’abatavuga rumwe na Leta ndetse no ku bushobozi bwa Leta bwo kurindi ibibazo biri mu gihugu.






