Perezida Putin Yacanye Umuriro Mushya mu Mubano w’u Burusiya n’u Burayi, Ibintu Birushaho Gukara
Mu gihe intambara yo muri Ukraine ikomeje gufata indi ntera, Perezida w’u Burusiya, Vladimir Putin, yongeye kohereza ubutumwa bukomeye cyane bugenewe ibihugu byo ku mugabane w’u Burayi, ibintu bikomeje guteza impungenge ku mutekano mpuzamahanga ndetse no ku hazaza h’umubano hagati ya Moscow n’ibihugu bigize Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi (EU).
Mu ijambo rye riheruka gukwirakwira cyane mu bitangazamakuru mpuzamahanga, Vladimir Putin yavuze amagambo afatwa nk’akomeye kandi yuzuyemo ubutumwa bwo kuburira u Burayi, agira ati:
“Niba u Burayi bushaka gutangiza intambara ku Burusiya, twe turiteguye… ariko vuba cyane birashoboka ko hatazaba hakiri abantu bo kugirana ibiganiro mu Burayi.”
Aya magambo aje mu gihe umwuka mubi hagati y’u Burusiya n’ibihugu byo muri EU ukomeje gukaza umurego kubera inkunga ikomeye u Burayi bukomeje guha Ukraine mu ntambara ihanganyemo n’ingabo z’u Burusiya kuva mu mwaka wa 2022.
Mu mezi ashize, Perezida Putin yakomeje gutanga ubutumwa bugaragaza ko igihugu cye kitazigera cyemera igitutu gituruka ku Burayi cyangwa kuri Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Yakomeje gushinja ibihugu byo mu Burengerazuba bw’isi gushaka guca intege u Burusiya no kubangamira ubusugire bwabwo.
Kuva intambara yo muri Ukraine yatangira, Moscow yakunze kuvuga ko NATO n’ibihugu byo ku mugabane w’u Burayi ari byo biri kongera umuriro w’intambara binyuze mu guha Ukraine intwaro zikomeye, amafaranga ndetse n’amahugurwa ya gisirikare.
Putin ndetse n’abayobozi bakomeye muri Kremlin bakomeje gusobanura ko ibyo bihugu biri “gukina n’umutekano w’isi,” cyane cyane kubera intwaro ziremereye zoherezwa muri Ukraine, harimo missiles z’igihe kirekire, drones n’ibindi bikoresho bya gisirikare bihanitse.
Hari aho Putin yigeze kuvuga ko u Burusiya budashobora kwemera ko ibihugu bya NATO byegera imbibi zabwo mu buryo abona nk’ubushyira igihugu cye mu kaga. Ibi ni bimwe mu byo akomeje kwifashisha agaragaza ko ibikorwa by’u Burayi ari ugushotorana gushobora guteza intambara yagutse kurushaho.
Ku rundi ruhande, ibihugu byinshi bigize Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi (European Union) bikomeje gufatira u Burusiya ibihano bikomeye by’ubukungu ndetse no gushyigikira Ukraine mu buryo bwagutse.
Ibihugu nk’u Bufaransa, u Budage, Poland n’u Bwongereza bikomeje gusaba ko habaho gukaza igitutu kuri Kremlin kugira ngo ibikorwa bya gisirikare muri Ukraine bihagarare.
EU imaze gufatira Moscow ibihano byinshi birimo:
Gufunga imitungo y’abayobozi bamwe b’u Burusiya;
Kubuza ibigo byinshi by’Abarusiya gukorera ku masoko mpuzamahanga;
Kugabanya ubucuruzi bw’ingufu zirimo gaz na peteroli;
No kohereza inkunga ya gisirikare muri Ukraine.
Nubwo bimeze bityo, u Burayi na bwo bukomeje guhura n’ingaruka z’iyi ntambara, cyane cyane mu bijyanye n’ubukungu, izamuka ry’ibiciro by’ingufu ndetse n’umutekano w’akarere.
Abasesenguzi mpuzamahanga bavuga ko amagambo ya Putin agaragaza uburyo umwuka wa politiki n’igisirikare hagati ya Moscow n’u Burayi urushaho kuzamba.
Hari impungenge ko gukomeza guterana amagambo hagati y’impande zombi bishobora kuvamo ubushyamirane bwagutse bushobora kugira ingaruka ku isi yose, cyane cyane ko u Burusiya ari kimwe mu bihugu bifite intwaro za nucléaire zikomeye cyane ku isi.
Nubwo kugeza ubu nta kimenyetso kigaragaza intambara yeruye hagati ya NATO n’u Burusiya, ibihugu byinshi bikomeje kongera amafaranga ashorwa mu gisirikare no gukaza imyiteguro y’umutekano.
Mu Burayi, bamwe mu bayobozi bavuga ko amagambo ya Putin ari uburyo bwo gutera ubwoba no kugerageza guca intege ibihugu bishyigikiye Ukraine, ariko abandi bakabona ko ayo magambo akwiriye gufatanwa uburemere bitewe n’uburyo intambara yo muri Ukraine ikomeje guhindura isura y’umutekano mpuzamahanga.
Kugeza ubu, amahanga akomeje gukurikiranira hafi umubano mubi hagati y’u Burusiya n’u Burayi, mu gihe impande zombi zikomeje kugaragaza kudatezuka ku myanzuro yazo.
Mu gihe Putin akomeje kwerekana ko igihugu cye kitazemera gutsindwa cyangwa gushyirwaho igitutu n’ibihugu byo mu Burengerazuba bw’isi, u Burayi bwo bukomeje gushimangira ko buzakomeza gushyigikira Ukraine kugeza igihe umutekano n’ubusugire bwayo bizaba byubashywe.
Ibi byose bikomeje gutuma isi yinjira mu bihe bikomeye by’umutekano, aho benshi bibaza niba aya makimbirane ashobora kurangira binyuze mu biganiro bya dipolomasi cyangwa niba ashobora gukomeza gufata indi ntera, bikarushaho guteza impagarara ku rwego mpuzamahanga.






