RDC: Impaka ku Ihindurwa ry’Itegeko Nshinga Zirakomeje hagati ya UDPS na CENCO

Mu gihe Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) iri mu bihe bikomeye birangwa n’ibibazo by’umutekano mu burasirazuba bw’igihugu, ibibazo by’ubukungu ndetse n’impaka zikomeje kwiyongera ku miyoborere n’ejo hazaza h’inzego za demokarasi, ikibazo cy’ihindurwa ry’Itegeko Nshinga gikomeje guteza impaka zikomeye hagati y’ubutegetsi buriho n’inzego zitandukanye zifite ijambo rikomeye mu gihugu.

Umunyamabanga Mukuru w’Ishyaka UDPS riri ku butegetsi, Augustin Kabuya, yongeye gushimangira ko umugambi wo guhindura Itegeko Nshinga rya RDC ugihari kandi ko uzashyirwa mu bikorwa, nubwo hari amajwi menshi atabyumva kimwe n’ubutegetsi.

Mu magambo akomeye yatangaje asubiza Kiliziya Gatolika ibinyujije mu Nama y’Abepiskopi Gatolika muri Congo (CENCO), Kabuya yavuze ko buri wese afite uburenganzira bwo gutanga ibitekerezo bye ku bibazo bireba igihugu, ariko ashimangira ko ubutegetsi na bwo bufite uburenganzira bwo gushyira mu bikorwa gahunda zabwo za politiki.

Yagize ati:

“Natekerezaga ko icyo gihe N’shole yari umuntu ukomeye kandi ufite ubushishozi. CENCO ifite uburenganzira bwo gutanga igitekerezo cyayo. Natwe turabufite. Tuzahindura Itegeko Nshinga. Yego, baba babyemera cyangwa batabyemera, iri Tegeko Nshinga tuzarivugurura.”

Aya magambo aje nyuma y’itangazo ryasomwe na Padiri Donatien N’shole mu izina rya CENCO, aho Abepiskopi Gatolika bagaragaje impungenge zikomeye ku mushinga wo guhindura Itegeko Nshinga, banagaragaza ko ushobora gufungura inzira y’indi manda ya Perezida Félix Tshisekedi. Bavuga ko ibyo bishobora guteza umwuka mubi wa politiki no guhungabanya ituze ry’igihugu.

Mu gusubiza ibyo CENCO yatangaje, Augustin Kabuya ntiyagarukiye ku kurengera gahunda y’ishyaka rye gusa, ahubwo yanenze bikomeye Padiri Donatien N’shole, avuga ko nta bubasha afite bwo kuvugira abaturage cyangwa amatsinda atandukanye y’Abanyekongo.

Kabuya yagize ati:

“Nta nshingano afite zo kuvugira abandi. Ndetse nta n’umuryango afite ngo avuge ko ahagarariye umugore we cyangwa abana be.”

Aya magambo yakomeje guteza impaka mu banyapolitiki no mu baturage, bamwe bayafata nk’igitero gikomeye ku bayobozi ba Kiliziya Gatolika, mu gihe abandi bavuga ko ari uburyo bwo gusubiza ibyo babona nk’ukwivanga kwa CENCO mu bibazo bya politiki.

Muri iki gihe, urubuga rwa politiki muri RDC rurangwa n’amakimbirane y’ibitekerezo hagati y’abashyigikiye ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi n’abatavuga rumwe na bwo. Mu gihe bamwe bavuga ko Itegeko Nshinga rikeneye kuvugururwa kugira ngo rijyane n’ibihe igihugu kirimo, abandi babona ko uwo mushinga ushobora kuba intangiriro yo guhindura amategeko agamije kongerera Perezida uri ku butegetsi amahirwe yo gukomeza kuyobora igihugu igihe kirenze icyo Itegeko Nshinga risanzwe riteganya.

Kiliziya Gatolika, ifite uruhare rukomeye mu buzima bwa politiki n’imibereho y’Abanyekongo, yakunze kuba ijwi rikomeye mu bihe by’amatora no mu bibazo by’imiyoborere. Ku rundi ruhande, ubutegetsi bwa Perezida Tshisekedi n’ishyaka UDPS bikomeje kugaragaza ko impinduka zimwe na zimwe mu Itegeko Nshinga ari ngombwa kugira ngo igihugu kibashe guhangana n’ibibazo by’iterambere n’imikorere y’inzego za Leta.

Abasesenguzi ba politiki bavuga ko impaka zikomeje ku ihindurwa ry’Itegeko Nshinga zishobora kurushaho gukaza ubushyamirane bwa politiki mu gihe igihugu gikomeje guhangana n’intambara mu burasirazuba, ibikorwa by’imitwe yitwaje intwaro ndetse n’ibibazo by’ubukungu bikomeje kuremerera abaturage.

Mu gihe ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi bukomeje gushimangira ko buzageza ku ntego zabwo zo kuvugurura Itegeko Nshinga, CENCO n’indi miryango itandukanye bikomeje gusaba ko habaho ibiganiro byimbitse kandi byubahiriza amahame ya demokarasi kugira ngo hirindwe amakimbirane ya politiki ashobora guhungabanya igihugu.

Kugeza ubu, ikibazo cy’ihindurwa ry’Itegeko Nshinga gikomeje kuba kimwe mu bibazo bikuru bivugisha benshi muri RDC, kikaba gishobora kugira uruhare rukomeye ku cyerekezo cya politiki y’igihugu mu myaka iri imbere.