RDC: Perezida Tshisekedi Yatangaje Impamvu Zishobora Gutesha Agaciro Amatora ya 2028
Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, Félix Tshisekedi, yatangaje ko amatora rusange ateganyijwe mu mwaka wa 2028 adashobora kuba mu gihe igihugu kitaragaruka mu mutekano mu turere twose, cyane cyane mu duce two mu Burasirazuba bw’igihugu.
Mu kiganiro yagiranye n’itangazamakuru kuri uyu wa Gatatu tariki ya 06/05/2026 i Kinshasa, Perezida Tshisekedi yagaragaje ko ikibazo cy’umutekano ari intandaro ishobora gutuma amatora asubikwa cyangwa hakaba izindi mpinduka.
Yagize ati: “Niba tutarangiza iyi ntambara, mu by’ukuri ntidushobora gukora amatora mu 2028. Ntibishoboka gukora amatora hari ibice bigenzurwa n’ihuriro Alliance Fleuve Congo, AFC/M23.”
Aya magambo agaragaza ko Leta ya RDC ibona ikibazo cy’umutekano nk’imbogamizi ikomeye ku mikorere ya demokarasi, cyane cyane mu bice bya Kivu y’Amajyaruguru, Kivu y’Amajyepfo na Ituri, aho ibikorwa by’imirwano bikigaragara kandi bimwe mu bice bikaba bitagenzurwa n’ingabo za Leta.
Ibi bibaye mu gihe ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, ku bufatanye n’ingabo z’u Burundi n’imitwe ya Wazalendo, zikomeje kugerageza guhangana n’ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) binyuze mu bikorwa bya gisirikare, nubwo ubuhuza mpuzamahanga n’akarere bukomeje gushaka igisubizo kirambye, ariko intambara igakomeza kudindiza ituze.
Perezida Tshisekedi yagaragaje ko amatora adashobora gutegurwa mu buryo bwizewe mu gihe abaturage bose batayitabira, avuga ko amatora adashobora gukorerwa mu duce tutagenzurwa, kuko ashobora gutanga ibisubizo bidafite ireme.
Abasesenguzi ba politiki bavuga ko ibi bigaragaza ikibazo gikomeye cy’amatora, aho igice cy’igihugu kititabira gishobora gutuma ibisubizo bitakirwa neza n’abaturage cyangwa amahanga.
Gusa bamwe mu banyapolitiki batandukanye n’imiryango itegamiye kuri Leta bavuga ko aho gutekereza ku matora, hakwiye gushakwa ibisubizo byihuse by’umutekano no gushyiraho uburyo bwihariye bwo gutuma n’utu turere twitabira inzira ya demokarasi.
Muri iki kiganiro kandi, Perezida Tshisekedi yanagarutse ku ngingo y’igihe cya manda ye, avuga ko atari we ukeneye manda ya gatatu, ariko ko atazayanga naramuka ishyigikiwe n’abaturage.
Yagize ati: “Sinigeze nsaba manda ya gatatu, ariko niba abaturage bayishaka, nayemera.”
Ibi byongeye gushimangira impaka zimaze iminsi mu gihugu ku bijyanye no kuvugurura Itegeko Nshinga rya RDC, cyane cyane ku ngingo igabanya manda za Perezida ntizirenge ebyiri.
Kugeza ubu, Félix Tshisekedi ari muri manda ye ya kabiri, nyuma yo gutorerwa kuyobora igihugu mu 2018 no kongera gutorwa mu 2023, hakurikijwe Itegeko Nshinga ririho ubu.
Ibi byatangajwe na Perezida bigaragaza ibintu bibiri by’ingenzi muri politiki ya RDC:
- Umutekano ufitanye isano n’ejo hazaza ha demokarasi – Leta ishyira imbere kugarura igihugu cyose mu maboko ya Leta mbere y’amatora, igaragaza ko intambara ari imbogamizi ya mbere ku matora yizewe.
- Impaka nshya ku buyobozi n’Itegeko Nshinga – Ijambo rye ku bijyanye na manda ya gatatu rishobora kongera ubukana bw’impaka za politiki, hagati y’abashyigikiye ko Itegeko Nshinga ridakwiye guhindurwa n’ababona ko rigomba kuvugururwa.
Mu gihe RDC ikomeje guhura n’ibibazo by’umutekano n’igitutu cya politiki, aya magambo ya Perezida ashobora kuba intangiriro y’igihe gikomeye mu rugendo rwa demokarasi n’imiyoborere y’iki gihugu.





