Rumangabo Yugarijwe n’Intambara: Ibisasu Byakangaranyije Abaturage hafi ya Virunga
Mu gitondo cyo kuri iki Cyumweru tariki ya 24/05/2026, humvikanye ibiturika bikomeye mu gace ka Rumangabo, kari muri Teritwari ya Rutshuru mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru, nyuma y’igitero cyakozwe n’indege zitagira abapilote (drones), bivugwa ko ari iz’Ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC).
Amakuru aturuka mu baturage bo muri ako gace ndetse no mu nzego zegereye ihuriro AFC/M23 avuga ko ibyo bisasu byaguye hafi y’icyicaro gikuru cya Pariki y’Igihugu ya Virunga, imwe muri pariki zikomeye kandi zizwi cyane muri Afurika. Iyo pariki iri no ku rutonde rw’umurage w’isi wa UNESCO kubera ubukungu bw’ibinyabuzima biyibarizwamo.
Abatuye hafi y’aho igitero cyabereye bavuga ko humvikanye urusaku rukomeye rw’ibiturika byinshi bikurikiranye, ibintu byateye ubwoba abaturage, bamwe bahita bava mu ngo zabo bahunga bakeka ko imirwano ishobora gukomeza gufata indi ntera.
Rumangabo ni agace gafite akamaro gakomeye mu bya gisirikare, mu bikorwa by’ubukerarugendo ndetse no mu bushakashatsi ku nyamaswa zo muri Pariki ya Virunga. Ni agace kandi kamaze igihe kavugwamo ibikorwa bya gisirikare hagati y’Ingabo za Leta ya Congo n’umutwe wa AFC/M23 ukomeje kugenzura ibice byinshi byo muri Kivu y’Amajyaruguru.
Amakuru y’ibanze avuga ko igitero cyibanze ku duce twegereye ibikorwa bya gisirikare n’inzira zikoreshwa na AFC/M23, nubwo kugeza ubu hataramenyekana umubare nyakuri w’ababa bahitanywe cyangwa abakomeretse muri icyo gitero.
Hari kandi amakuru avuga ko inyubako zimwe zegereye icyicaro cya Pariki ya Virunga zangiritse, mu gihe ibikorwa bimwe byari bisanzwe bikorerwa muri ako gace byahise bihagarara by’agateganyo kubera impungenge z’umutekano muke.
Iki gitero kibaye mu gihe uburasirazuba bwa Congo bukomeje kuba indiri y’imirwano ikaze hagati ya FARDC n’abambari bayo barimo Wazalendo, bahanganye n’ihuriro AFC/M23. Impande zombi zikomeje gukoresha uburyo bugezweho bw’intambara zirimo drones n’intwaro ziremereye. Ibi bikomeje guteza impungenge imiryango mpuzamahanga kubera ingaruka zishobora kugera ku baturage ndetse no ku bikorwa byo kurengera ibidukikije biri muri Pariki ya Virunga.
Pariki ya Virunga ni imwe mu zifite amateka akomeye muri Afurika, ikaba ibamo inyamaswa zidasanzwe zirimo ingagi zo mu misozi, inzovu n’izindi nyamaswa zitandukanye. Kuba ibikorwa bya gisirikare bikomeje kwegera iyi pariki ni ibintu byakomeje kwamaganwa n’abaharanira kurengera ibidukikije ku rwego mpuzamahanga.
Kugeza ubu, ubuyobozi bwa Congo ntiburagira icyo butangaza ku mugaragaro kuri iki gitero, kimwe n’uruhande rwa AFC/M23 rutaremeza niba hari ibyangiritse bikomeye cyangwa abahasize ubuzima. Gusa abaturage bo muri Rumangabo bavuga ko umwuka w’ubwoba n’impungenge ukomeje kuba mwinshi muri ako gace, cyane cyane kubera gutinya ko hashobora gukurikiraho indi mirwano ikomeye.






