Ubuhamya n’Amateka Bikikije Igisirimba cy’Abanyamulenge
Mu misozi y’i Mulenge mu Minembwe n’utundi duce dutuwe n’Abanyamulenge, igisirimba kizwi nk’imbyino yiyobokamana, kibyinwa giherekejwe n’indirimbo n’amasengesho, kikagira uruhare runini mu mibereho y’Abakirisitu bo muri ubu bwoko. Uretse kuba umwimerere w’ubuhanzi, gisobanurwa nk’uburyo bwo gusenga, guhimbaza Imana no kugaragaza ubumwe bwabo.
Nubwo hari byinshi bivugwa mu buhamya no mu migenzo, Abanyamulenge basobanura igisirimba nk’imbyino ishingiye ku ndirimbo zifite injyana iherekejwe n’amajwi y’abaririmbyi, bakibyina bateze amaboko, bigamije guhuza abantu mu bihe by’ibyishimo, amasengesho cyangwa ibirori by’Abakirisitu.
Mu mvugo z’Abanyamulenge, igisirimba gifatwa nk’uburyo bwo kwegera Imana binyuze mu ndirimbo n’amasengesho. Bavuga ko iyo gikozwe mu bwumvikane no mu mutima wo gusenga, kiba uburyo bwo gusaba Imana amahoro, uburinzi n’umutekano.
Hari n’abavuga ko, mu bihe by’amakimbirane cyangwa ibitero byabaye mu mateka y’aka karere, igisirimba cyakoreshwaga mu guhumuriza abantu no kubashishikariza kwegera Imana. Ibi byose bivugwa mu buhamya bw’abantu batandukanye, ariko ntibifatwa nk’amateka yemejwe na bose, ahubwo bifatwa nk’imyumvire ya bamwe mu basenga Imana.
Igisirimba gikorwa mu buryo bwo guhuriza hamwe abantu, aho:
Abagabo n’abagore bateranira mu ruziga cyangwa mu murongo
Haririmbwa indirimbo zifite injyana za Gospel
Hakabaho gukoma amashyi, gukandagira mu njyana no kuririmba mu guhuza amajwi
Umuyobozi w’indirimbo (umuririmbyi mukuru) atangiza ijwi abandi bakarisubiramo
Abitabiriye bagenda bongera imbaraga mu njyana uko indirimbo ikomeza
Mu bihe byihariye, igisirimba gishobora guherekezwa n’amasengesho, amagambo y’ihumure cyangwa imivugo ishimangira ubumwe n’ukwizera.
Mu mvugo z’umuco n’imigenzo ya bamwe mu Banyamulenge, havugwa ko igisirimba cyajyanaga no gusenga, aho abantu bumvaga ko Imana ibumva mu buryo bwihariye iyo baririmbaga kandi bagasenga bahuje imitima.
Hari kandi ubuhamya bwo mu mvugo buvuga ko bamwe mu bantu bo hambere bavugwaga nk’abayobowe n’Umwuka w’Imana mu kwiga gusoma no kwandika cyangwa mu bikorwa by’ubuzima bwa buri munsi. Nubwo ibi bisobanurwa cyane nk’imyemerere y’umuco kurusha ukuri gushimangiwe n’inyandiko z’amateka, bamwe mu Banyamulenge bavuga ko hari abantu bamenye gusoma no kwandika binyuze mu buryo bafataga nk’ubwuzuye Umwuka Wera. Muri abo hakunze kuvugwamo umusaza witwaga Bujanja.
Mu buryo nk’ubwo, havugwa n’inkuru z’imyemerere zerekeye ibitangaza cyangwa amayerekwa yabaye mu bihe byashize.
Mu rwego rw’amateka y’idini, hari abavuga ko ubutumwa bwiza bwakiriwe n’Abanyamulenge bwagize umwihariko mu buryo bw’imyumvire y’umwuka, mu gihe ahandi muri Afurika bwanyuze cyane mu bamisiyoneri b’Abanyaburayi. Hari kandi inkuru zivugwa mu buhamya ko abantu batatu bigeze kumanuka mu gicu bakagera ahantu hari Abanyamulenge, nyuma bakongera gusubira mu ijuru. Bavugwa ko babonekeye abagabo barimo Semutobo n’abandi. Aho byabereye ni i Rukombe, mu gace kitwa kw’i Bereshi. Abo bantu basobanuwe nk’abazanye ubutumwa bwihariye, kuko umwe yari afite umuhoro, undi afite igitabo, naho undi yambaye ikoti ryera.
Ibi byose ariko bisobanurwa cyane nk’imyumvire y’abaturage ku mateka yabo y’ukwemera, aho bashaka kugaragaza ko imyemerere yabo ifite umwihariko, kuko benshi bavuga ko bigishijwe agakiza n’Umwuka Wera kurusha uko banyuze mu bamisiyoneri, nk’uko byagendekeye andi moko menshi muri Afurika.
Uretse imyemerere, igisirimba gikomeje kugira uruhare rukomeye mu buzima bwa buri munsi, kuko:
Gihuza imiryango mu birori n’ibyishimo
Gishyigikira ubumwe bw’abaturage
Gifasha kubungabunga umuco gakondo
Gikoreshwa mu guherekeza ibihe by’ingenzi nk’ubukwe n’amasengesho
Mu by’ukuri, igisirimba kigaragara nk’igice cy’ingenzi cy’umurage w’umuco w’Abanyamulenge, gihuza ubuhanzi, indirimbo n’imyemerere mu buryo bwubaka ubumwe n’indangagaciro.
Igisirimba cy’Abanyamulenge ni imbyino n’umuco bifite isura irenze imyidagaduro isanzwe. Ni uruvange rw’indirimbo, imivugo n’imyemerere y’umuco bigaragaza uko abaturage bumva ubuzima, Imana n’ubumwe bwabo.
Nubwo ibivugwa mu buhamya no mu migenzo bidashimangirwa kimwe na bose, igisirimba gikomeje kuba igice cy’umurage w’umuco uhuza amateka, indangagaciro n’ubusabane bw’abaturage bo mu misozi ya Minembwe, i Ndondo, Rurambo n’ahandi.






