Umusesenguzi Girinka Yihanangirije Amerika: “Ntimukagereranye AFC/M23 na FDLR, Inyungu z’Amabuye y’Agaciro Ntizisumbe Uburenganzira bwo Kubaho”
Mu butumwa bwihariye yoherereje Minembwe Capital News, umusesenguzi wa politiki n’umutekano uzwi cyane mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), Girinka William Kabare, yanenze bikomeye amagambo aherutse gutangazwa na Scott Bessent, Umunyamabanga wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika ushinzwe Imari, wavuze ko imitwe ya AFC/M23 na FDLR iri mu bibangamira inyungu za Amerika mu Burasirazuba bwa Congo.
Girinka yavuze ko ayo magambo yakiriwe nabi n’abasesenguzi benshi bakurikiranira hafi ikibazo cy’umutekano mu karere k’Ibiyaga Bigari, cyane cyane mu Burasirazuba bwa RDC, aho yagaragaje ko hari ukwitiranya ibintu bibiri bifite amateka n’intego zitandukanye.
Yagize ati:
«“Maze gusoma no kumva raporo yasohotse muri iki cyumweru ivuga ko M23 na FDLR ari imitwe ibangamiye inyungu za Amerika mu Burasirazuba bwa Congo. Icyo nibaza ni iki: ni nde ubangamiye inyungu za nde? Ese inyungu z’ubuzima bw’abantu zagereranywa n’inyungu zishingiye ku mabuye y’agaciro?”»
Uyu musesenguzi yavuze ko bitangaje kuba Amerika ishobora gushyira ku rwego rumwe FDLR, umutwe umaze imyaka ushinjwa kugira uruhare mu bikorwa by’ivangura n’ubwicanyi byakurikiye Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda mu 1994, hamwe na AFC/M23 na Twirwaneho, imitwe ivuga ko iharanira uburenganzira bw’abaturage bavuga ko bamaze imyaka myinshi bambuwe ubwenegihugu, batotezwa ndetse bakirukanwa ku butaka bwabo.
Girinka yavuze ko ikibazo cy’Abatutsi bo muri Kivu n’Abanyamulenge bo muri Kivu y’Amajyepfo kimaze imyaka myinshi kititabwaho uko bikwiye n’amahanga, mu gihe abaturage bavuga ko bahuye n’ihohoterwa ritandukanye ririmo kwicwa, gusahurwa no kwamburwa imitungo yabo.
Yagize ati:
«“Abantu benshi birengagiza ko hari abaturage bamaze imyaka hafi 30 bategereje gusubira ku butaka bwabo. Hari abahunze kuva mu mwaka wa 1996, abandi bakomeje kuba impunzi imbere mu gihugu cyangwa mu bihugu by’amahanga. Nta gisubizo kirambye kiraboneka.”»
Girinka yanibukije ko AFC/M23 yigeze gukura ingabo zayo mu bice bimwe na bimwe, birimo umujyi wa Uvira, nyuma y’ibiganiro byabereye i Doha muri Qatar.
Nk’uko abivuga, icyo cyari ikimenyetso cy’uko uwo mutwe ushobora gukorana n’abahuza mpuzamahanga mu gushaka ibisubizo bya politiki.
Yagize ati:
«“Niba Amerika yarashyigikiye ibiganiro bya Doha kandi impande zombi zikaba zigikomeje ibiganiro, biragoye kumva uburyo AFC/M23 ishobora kongera gushyirwa ku rwego rumwe na FDLR.”»
Mu butumwa bwe, Girinka yavuze ko ikibazo gikomeye atari AFC/M23, ahubwo ko ari intege nke za Leta ya Kinshasa mu kurinda abaturage bo mu Burasirazuba bwa Congo.
Yavuze ko abaturage benshi bakomeje guhura n’ibibazo by’umutekano muke, ibikorwa by’imitwe yitwaje intwaro ndetse n’intambara zimaze imyaka myinshi zitarabona umuti urambye.
Yagize ati:
«“Iyo abaturage badatekanye, bakicwa, bagasahurwa cyangwa bakamburwa uburenganzira bwabo, ikibazo gikwiye kubazwa mbere na mbere ni uruhare rwa Leta. Ni yo ifite inshingano zo kurinda abaturage.”»
Uyu musesenguzi yavuze ko amahanga akwiye gushyira imbere ubuzima bw’abaturage kuruta inyungu z’ubukungu n’ubucuruzi bw’amabuye y’agaciro.
Mu gusoza ubutumwa bwe, Girinka yasabye Leta Zunze Ubumwe za Amerika kongera gusuzuma uburyo ibona ikibazo cyo mu Burasirazuba bwa Congo.
Yavuze ko amahanga akwiye kureba iki kibazo mu buryo bwagutse, akumva impamvu abaturage bamwe bavuga ko bafashe intwaro, kandi agakora ibishoboka byose kugira ngo habeho ibiganiro byimbitse byageza ku mahoro arambye.
Yagize ati:
«“Umutekano urambye ntuzava mu gushaka inyungu gusa. Uzava mu kubaha uburenganzira bwa buri muturage no mu gukemura impamvu zatumye intambara zimara imyaka myinshi. Ubuzima bw’abantu bugomba kuza mbere y’inyungu zose.”»
Minembwe Capital News iramenyesha abasomyi bayo ko ubu butumwa ari ibitekerezo n’isesengura byatanzwe na Girinka William Kabare, umusesenguzi ukurikiranira hafi ibibazo bya politiki n’umutekano mu Burasirazuba bwa RDC. Ibikubiye muri ubu butumwa ni ibitekerezo bye bwite, kandi biri mu rwego rwo gutanga umusanzu mu mpaka n’ibiganiro bikomeje ku kibazo cy’umutekano mu Burasirazuba bwa Congo.
