Impaka ku Biganiro by’Igihugu muri RDC: Ese Gukumira Kabila, Nangaa na M23 Bizazana Amahoro Cyangwa Bizakomeza Gucamo Ibice Abanyekongo?
MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)
Mu gihe Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), Félix Tshisekedi, akomeje gutangaza ko ashyigikiye ibiganiro by’igihugu bigamije gushakira umuti ibibazo bya politiki n’umutekano bimaze imyaka myinshi byugarije igihugu, impaka zikomeje gufata indi ntera nyuma y’uko ubuyobozi bwa Sosiyete Sivile ya RDC (SCRDC) butangaje ko butazigera bwemera ko Joseph Kabila, Corneille Nangaa ndetse n’umutwe wa M23 bitabira ibyo biganiro.
Ku wa Kabiri, tariki ya 21/07/2026, Umuhuzabikorwa Mukuru wa Sosiyete Sivile ya RDC, Christopher Ngoy Mutamba, yashimye ubushake bwa Perezida Félix Tshisekedi bwo gutegura ibiganiro by’igihugu. Icyakora, yavuze ko ibyo biganiro bidakwiye kuba urubuga rwo kwakira cyangwa guha umwanya abantu ashinja kugira uruhare mu ntambara n’ubwicanyi bwabereye muri RDC.
Mu kiganiro yagiranye n’itangazamakuru, Christopher Ngoy yavuze ko Sosiyete Sivile idashobora kwemera ko Joseph Kabila, Corneille Nangaa cyangwa M23 bicara ku meza y’ibiganiro.
Yagize ati:
“Igihe cyarangiye cyo kuvuga ko abantu bakoze ubwicanyi, abaturage bakahasiga ubuzima, hanyuma abo bantu bakaza bicara ku meza y’ibiganiro bakitwa abafatanyabikorwa beza. Ibyo ntituzabyemera. Niba ibyo bititaweho, Sosiyete Sivile n’abaturage bazarwanya ibiganiro birimo Joseph Kabila na Corneille Nangaa.”
Christopher Ngoy yongeye kuvuga ko, uko abyumva, kwinjiza abo bantu mu biganiro bitazatanga igisubizo ku bibazo by’umutekano bimaze imyaka myinshi mu burasirazuba bwa RDC.
Yavuze kandi ko amagambo aherutse kuvugwa na Perezida Paul Kagame agaragaza isano iri hagati y’u Rwanda na M23 ashimangira ibyo Sosiyete Sivile yari imaze igihe ivuga ku ruhare rw’uyu mutwe.
Mu gusoza, yanagarutse ku myigaragambyo yari yateguwe n’abatavuga rumwe n’ubutegetsi, avuga ko itari guhindura byinshi muri politiki y’igihugu, ndetse ko hari impungenge z’uko yashoboraga guteza umutekano muke.
Aya magambo yakomeje guteza impaka zikomeye mu bakurikiranira hafi politiki ya RDC. Hari abasesenguzi bavuga ko ibiganiro by’igihugu bitakagombye gutangirana no gutoranya abazabyitabira hashingiwe ku mpamvu za politiki cyangwa ku byo impande zitandukanye zishinjanya.
Bavuga ko, mu gihe abantu bamwe bashinjwa ibyaha bikomeye, ibyo birego bikwiye kubanza gukurikiranwa n’inzego z’ubutabera zibifitiye ububasha, aho kuba impamvu yo gufunga burundu inzira y’ibiganiro bya politiki.
Abandi na bo bagaragaza ko amahoro arambye adashobora kuboneka mu gihe hari Abanyekongo bamwe bemererwa gutanga ibitekerezo ku hazaza h’igihugu, abandi bagafatwa nk’abatagomba kumvwa mbere y’uko habaho ibiganiro.
Mu rwego rwa politiki, hari ababona ko gukomeza gushyira imbere amagambo yo gushinjanya no gucamo ibice abatavuga rumwe n’ubutegetsi bishobora gukomeza kongera amacakubiri aho kuyagabanya. Abo basesenguzi bavuga ko ibiganiro by’igihugu bisaba ubworoherane, kumva ibitekerezo bitandukanye no gushaka ibisubizo bihuriweho aho gushyira imbere guheza bamwe.
Abakurikiranira hafi amateka ya RDC bibutsa ko igihugu cyagiye kigerageza inzira zitandukanye zo gushaka amahoro, ariko ko ibisubizo birambye bitagerwaho igihe cyose impande zifitanye amakimbirane zitarabona urubuga rwo kuganira.
Hari kandi abagaragaza ko amahoro arambye muri RDC adashobora guturuka ku banyamahanga cyangwa ku gitutu cy’amahanga gusa, ahubwo ko azubakwa n’Abanyekongo ubwabo nibashobora gushyira imbere inyungu rusange z’igihugu kurusha iz’amatsinda cyangwa iza politiki.
Mu gihe impaka zikomeje kwiyongera ku biganiro by’igihugu, amaso yose akomeje kureba uburyo ubuyobozi bwa Perezida Félix Tshisekedi buzakomeza gutegura iyi gahunda, n’uko buzakemura ibitekerezo bitandukanye bikomeje gutangwa n’impande zose za politiki n’imiryango itegamiye kuri Leta.
Amahoro arambye muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo azasaba ibiganiro byubakiye ku bwumvikane, kubahana no gushaka ibisubizo birambye, kugira ngo igihugu kibashe kuva mu bibazo bimaze imyaka myinshi kigihanganye na byo.







