RDC yemeye intege nke mu ikoranabuhanga rya gisirikare nyuma y’uko AFC/M23 iyivugutiye umuti
Guverinoma ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) yemeje ku mugaragaro ko ihuriro rya Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) ryashoboye kwinjira mu itumanaho ry’Ingabo z’Igihugu (FARDC), ibintu byafunguye inzira yo kubona amakuru y’ibanga no guhungabanya ibikorwa bya gisirikare.
Minisitiri w’Ingabo, Guy Kabombo Muadiamvita, yabigarutseho imbere ya Komisiyo y’Inteko Ishinga Amategeko ishinzwe Ingabo n’Umutekano, aho yagaragaje ko AFC/M23 ifite ubushobozi buhanitse mu ikoranabuhanga ry’itumanaho kurusha FARDC. Ibi, nk’uko yabivuze, byashyize ingabo za Leta mu mwanya ugoye cyane ku rugamba.
Yasobanuye ko intege nke ziri mu miyoborere no mu mikoreshereze y’itumanaho rya gisirikare rya FARDC zatumye umwanzi ashobora gufata no gusoma ubutumwa bw’ibanga, bityo ibikorwa byinshi byari byateguwe bikagenda bigaragara mbere y’igihe.
Yagize ati: “Kubura uburyo bukomeye bw’itumanaho mu bihe by’iterambere ry’ikoranabuhanga byateye ibibazo ku basirikare bari ku rugamba, kuko umwanzi yabashije kubona ubutumwa bwabo, bigatuma ibikorwa bya gisirikare bigorana kubishyira mu bikorwa.”
Raporo ya Komisiyo ishinzwe Ingabo n’Umutekano na yo yagaragaje ko Minisitiri yashimangiye ko umutekano w’itumanaho ari inkingi ya mwamba mu ntambara z’iki gihe, kandi ko kudakora neza muri uru rwego byagize uruhare mu gutsindwa kwa FARDC kenshi mu mirwano iheruka.
Mu rwego rwo gushaka ibisubizo, Guverinoma ya RDC yatangaje ko iri mu biganiro n’ibihugu by’inshuti hagamijwe kubona ibikoresho bigezweho by’itumanaho rya gisirikare, bizafasha gukumira kongera kwinjirirwa n’umwanzi no kuzamura ubushobozi bw’ingabo.
Ibi byemezo bya Leta ya RDC bigaragaza neza ko intambara iri kubera mu Burasirazuba bw’igihugu itakiri iy’amasasu n’imbunda gusa, ahubwo ko ikoranabuhanga ryabaye intwaro ikomeye kurushaho. Kugenzura amakuru no kuyinjirira byahinduye imiterere y’imirwano, aho ufite amakuru menshi kandi yihuse aba afite amahirwe menshi yo gutsinda.
Intege nke mu itumanaho rya FARDC zishobora gusobanura impamvu ibikorwa byinshi bya gisirikare byagiye bipfuba cyangwa bikamenyekana kare, bigaha AFC/M23 umwanya wo kubyitaho mbere.
Mu gihe FARDC ihanganye n’izo mbogamizi, Guverinoma ya RDC yakomeje gushyigikira no gukorana n’imitwe y’abaturage yitwaje intwaro izwi nka Wazalendo, igamije gufasha ingabo za Leta mu kurwanya AFC/M23.
Politiki ya Leta kuri Wazalendo ishingiye ku bintu bikurikira:
Kuzifashisha nk’inyunganizi ya FARDC: Wazalendo bafatwa nk’imbaraga z’inyongera zifasha kuzuza icyuho cy’ingabo n’ubumenyi bw’akarere, cyane cyane mu duce tw’icyaro.
Kuzishyigikira mu buryo butaziguye: Nubwo bidatangazwa ku mugaragaro mu buryo bwose, hari ibimenyetso by’uko bamwe mu bagize izi nyeshyamba bahabwa inkunga mu buryo bw’ibikoresho n’amakuru.
Kubaka ubufatanye bushingiye ku kurwanya umwanzi umwe: AFC/M23 ifatwa nk’umwanzi uhuriweho, bigatuma Leta irebera hafi ibikorwa bya Wazalendo aho kubirwanya.
Icyakora, iyi politiki ifite ingaruka zikomeye:
Kongera ubwinshi bw’imitwe yitwaje intwaro: Gushyigikira Wazalendo bishobora gutuma imitwe myinshi irushaho kwiyongera no gukomera.
Ibibazo by’ubuyobozi n’igenzura: Iyi mitwe akenshi ikora itagengwa neza, bigateza ikibazo ku mutekano w’abaturage.
Kunaniza inzira y’amahoro: Kuba Leta ikorana n’imitwe yitwaje intwaro bishobora kugorana mu biganiro by’amahoro no mu kubaka igihugu gihamye.
Mu rwego rwo guhangana n’ibi bibazo, ababikurikiranira hafi bagaragaza ko RDC ikeneye:
Kuvugurura byihuse ikoranabuhanga ry’itumanaho rya FARDC
Kongera amahugurwa ku basirikare mu by’ikoranabuhanga n’ubwirinzi bw’amakuru
Kugenzura no gushyira mu murongo umwe imitwe ya Wazalendo
Gushyira imbere ibiganiro bya dipolomasi n’ubufatanye mpuzamahanga
Kwinjirira kwa AFC/M23 mu itumanaho rya FARDC ni ikimenyetso gikomeye cy’uko RDC igifite urugendo rurerure mu kubaka ingabo zigezweho zishobora guhangana n’intambara z’iki gihe. Mu gihe politiki yo kwifashisha Wazalendo ishobora gutanga ibisubizo by’igihe gito, igomba gucungwa neza kugira ngo itazahinduka ikibazo kirenze icyari kigamijwe gukemura.






