U Rwanda Rugiye Gufungura Umupaka Uruhuza na Goma Nyuma y’Igabanuka ry’Ubwandu bwa Ebola
Guverinoma y’u Rwanda yatangiye gufungura buhoro buhoro umupaka uhuza umujyi wa Gisenyi n’umujyi wa Goma, mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), nyuma y’igihe kirenga icyumweru nta yandi makuru y’abanduye Ebola akivugwa muri ako gace.
Iki cyemezo gifatwa nk’intambwe ikomeye mu kongera gusubukura urujya n’uruza rw’abaturage n’ibikorwa by’ubucuruzi byari byarahungabanyijwe n’ingamba zo gukumira ikwirakwira ry’icyorezo cya Ebola.
Mu rwego rwo gukomeza kwitwararika ubuzima rusange, gufungura umupaka byatangiye gukorwa mu byiciro. Muri iki cyiciro cya mbere, abemerewe kwambuka barimo abacuruzi bakora ubucuruzi bwambukiranya imipaka, abakozi b’imiryango itanga ubutabazi n’ubufasha bw’ikiremwamuntu, ndetse n’abantu bafite impamvu zihutirwa z’urugendo.
Abaturage batuye ku mpande zombi z’umupaka bakiriye neza iki cyemezo, bavuga ko kizafasha kongera kuzahura ubukungu bwari bwarahungabanye kubera igabanuka rikomeye ry’ubucuruzi n’urujya n’uruza rw’abantu. Mu minsi ishize, ibikorwa byinshi by’ubucuruzi byari byarasubiye inyuma, bikagira ingaruka ku mibereho y’abaturage benshi batunzwe n’ubucuruzi bwambukiranya umupaka.
Abasesenguzi mu by’ubukungu bagaragaza ko kongera gufungura umupaka bizongera imbaraga mu bucuruzi hagati y’u Rwanda na RDC, cyane cyane hagati ya Gisenyi na Goma, aho buri munsi hahurira ibihumbi by’abaturage bajya gucuruza, gushaka serivisi cyangwa gusura imiryango yabo.
Nubwo umupaka watangiye kongera gufungurwa, inzego z’ubuzima zikomeje gushimangira ko ingamba zo kwirinda Ebola zigomba gukomeza kubahirizwa. Abambuka umupaka baracyasabwa gukurikiza amabwiriza y’isuku, gukorerwa igenzura ry’ubuzima no gutanga amakuru akenewe kugira ngo hakumirwe icyatuma icyo cyorezo cyongera kwaduka.
Abayobozi b’impande zombi bavuga ko bazakomeza gukorana bya hafi mu gukurikirana uko ubuzima bwifashe ku mipaka, kugira ngo urujya n’uruza rw’abaturage rukomeze mu mutekano, kandi ubucuruzi bukorwe nta ngaruka ku buzima rusange.
Iki cyemezo cyitezweho kongera icyizere mu baturage no gufasha ibikorwa by’ubukungu gusubira ku murongo, mu gihe hakomeje gukorwa igenzura rihoraho kugira ngo harebwe niba nta bundi bwandu bushya bwa Ebola bwongera kugaragara muri aka karere.
Minembwe Capital News





